DISSOLUTION PROPERTIES OF A DOLOMITE CONTAINING ZINC ORE IN SODIUM HYDROXIDE SOLUTIONS - DOLOMİT İÇEREN BİR ÇİNKO CEVHERİNİN SODYUM HİDROKSİT ÇÖZELTİLERİNDEKİ ÇÖZÜNME ÖZELLİKLERİ

ABSTRACT In this work, the dissolution properties of a dolomite containing zinc carbonate (smithsonite) ore sample having 24.22% ZnO were determined in sodium hydroxide solutions using X-ray diffraction (XRD), Fourier-transform infrared spectroscopy (FT-IR), thermal (TG/DTA) and chemical analyses methods. It was observed that the dissolution efficiency value of zinc continuously increased with the increase of sodium hydroxide concentration from 1 to 4 M and the highest zinc dissolution efficiency of 70.7% was reached after dissolution in 4 M NaOH solution at temperature of 298 K. The XRD, FT-IR, TG/DTA and chemical analyses of undissolved solids obtained after dissolution of ore sample in 4 M NaOH solution at 298 K revealed that the smithsonite phase in the sample completely dissolved whereas the main gangue mineral dolomite remained practically unaffected, showing the selectivity of sodium hydroxide solution considering zinc dissolution. Although the smithsonite phase in the sample totally dissolved, hundred percent zinc dissolution efficiency could not be reached, which may indicate the presence of zinc in the gangue components, i.e. dolomite, clay minerals etc., of the studied ore sample. ÖZ Bu çalışmada, dolomit içeren bir çinko karbonat (simitsonit) cevher numunesinin (%24,22 ZnO) sodyum hidroksit çözeltilerindeki çözünme özellikleri X-ışını kırınımı (XRD), Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FT-IR), ısıl (TG/DTA) ve kimyasal analiz yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Sodyum hidroksit derişiminin 1’den 4 M’ye artırılmasıyla çinko çözünme verimi değerinin sürekli olarak arttığı gözlenmiş ve %70,7’lik en yüksek çinko çözünme verimine 298 K sıcaklıktaki 4 M NaOH çözeltisinde yapılan çözme işlemi sonrasında ulaşılmıştır. Cevher numunesinin 298 K’deki 4 M NaOH çözeltisinde çözündürülmesi sonrasında elde edilen çözünmemiş katıların XRD, FT-IR, TG/DTA ve kimyasal analizleri, numune içindeki simitsonit fazının tamamen çözündüğü halde ana gang minerali dolomitin büyük ölçüde çözünmeden kaldığını ortaya çıkarmakta, bu durum da çinko çözünmesi dikkate alındığında sodyum hidroksit çözeltisinin seçiciliğini göstermektedir. Numunedeki simitsonit fazının tümünün çözünmesine rağmen yüzde yüz çinko çözünme verimine ulaşılamaması, çalışılan cevher numunesi içinde bulunan dolomit, kil mineralleri vb. gibi gang bileşenlerindeki muhtemel çinko varlığını işaret etmektedir.