Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 1 - Sayı 2 (Şubat 1961)
Türkiye`deki Petrol Araştırmaları
Sayfa 63-67 E. İlhan

 30 - 40 yıl içinde, hemen, hemen bütün memleketlerde ve bütün stratigrafik formasyonlarda petrol yatakları, veya hiç olmazsa kuvvetli idrokarbür emareleri keşfedilmiştir. Petrol yataklarının "klâsik" tipini temsil eden antiklinai yatakları yanında, tektonik, stratigrafik, Ütolojik ve İdrostatik "kapanlar" m (bazen oldukça karışık tektonik strukturier! gösteren) petrol yataklarının teşekkül etmesinde büyük bir rol oynadıkları da anlaşılmıştır. Sözü geçen keşifîerin ekseriyeti mîllî kurum ve şirketler tarafından yapılmıştır. Bu tip yataklarla bunların yarattıkları ekonomik İmkânların bir memleketin millî ekonomisi için önemli olacakları, fakat bellibaşlı büyük petrol kumpanyaları İçin hiç de cazip ofmıyacakları aşikârdır. 

Türkiye kamilen Alp Orojenez Sahası İçinde olup idrokarbürlerîn meydana gelmesine ve yataklarının teşekkül etmesine elverişli geniş imkânları haiz bîr memlekettir. Bu hususta bilhassa şu bölümlerinin zikredilmesi gereklidir: 1) Ön Çukurluğu (SE Anadolu İlleri). 2) Ara Masifleri ile Alp Silsilelerinin İç kenarları arasında meydana gelmiş olan Arka Çukurlukları. 3) Adana havzası gibi Tektonik Havzalar. 4) Alp Kıvrımları arasında meydana qelmis olup bîr nevi İç Havzalarını teşkil eden sakin sedimantasyon sahaları. 

Yıllardanberi İşletilmekte olan Raman - Garzan petrol havzası (Üst Kretase Kalkeri) yanında, son zamanlarda Diyarbakır ve Kâhta dolaylarında (aynı kalker seviyesi) İle Adana‘da (denizel Miosen) petrol, Trakya‘da (Oligosen - Eosen "schlier" İ) kuvvetli petrol emareleri tesbit edilmiştir. Demek oluyor ki, Türkiye‘nin muhtelif tektonik bölümlerinde ve muhtelif formasyonlarında petrol fülen teşekkül etmiştir. Memleketimizde yaygın olan bazı fasiyes ve formasyonların, Alp Orojenez Sahasının başka kısımlarında petrollü oldukları da göz önünde tutulmalıdır. 

Bu bize, ilerde memleketimizde yapılacak aramalar sıra

sında takip edilmesi gerekli yönü göstermektedir.

Türkiye Tuz Yatakları
Sayfa 68-78 Ö. H. Barutoğlu

 Yazıda tuz yataklarımızın nerelerde bulunduğu, İstihsal şekli, yıllık istihsal miktarı ile bîr İki kaya tuzu yatağımızın yataklaşma, cevherleşme hususiyeti ve rezervlerinden bahsedilmektedir

Metal Yatakları
Sayfa 79-97 V. Aytekin

 Bu yazı, yatak metallerinde aranan metailürjik özellikleri, bu özelliklerin sağlanması için alınması gereken tedbirleri ve çeşitli yatak metallerinin kullanılma yerlerini tesbit etmek ve ayrıca, belli başlı alaşımlardan döküm ve toz metallürji teknikleri ile metal yatakları imal etmek konularında yapılan bîr etüdü ihtiva etmektedi

Yurdumuzdaki Ateşe Dayanıklı Ham Maddeler
Sayfa 98-109 A. Kösematoğlu

 Sanayinin en belli başh yardımcı malzemesinden biri olan ateştuglasi, bilhassa Şamot kalitenin, yurd içinden temini bugünkü ithaîât açığı ve bu maksat İçin kurjîmuş olan tesisler muvacehesinde bir zarurettir. 

Bu etüdün hazırlanışında gaye, yazarın iş hayatı esnasında rastladığı ve literatürde tesbit edebildiği ham madde yataklarından kısa olarak bahsederek, bu sanayi dalının, yabancı menşeli malzeme ayarında İmalât yapabilmesi için madencilikle uğraşanların işletme esnasında nelere dikkat etmesinin ve ne çeşit yeni ham madde yataklarının bulunmasının gerektiğini tebarüz ettirmektedir. 

Bu makalede zikredilenlerden başka yeni ham madde yataklarının da bulunabileceği muhakkak olup, etüdün hiç bir zaman her hususu ihtiva ettiği İddia edilemez. Bununla beraber, yurdumuzda yüksek alüminli, boksit, diaspor ve gîbsît gibi, ham madde yatakları hariç Şamot ateştuglasi imalâtının talep edeceği diğer hsr türlü ham madde kaynakları İstenilen rezerv ve kalitede mevcut olup bunlara bilhassa İstanbul ve Zonguldak havzasında rastlanmaktadır.

Demir İstihsalinde Alternatif Usuller
Sayfa 110-113 E. Z. Aka

 Demir istihsalinde yüksek fırın usulü mevkiini muhafaza etmekle beraber son senelerde hususî ihtiyaca göre muhtelif alternatif usuller istikşaf edilmiş,, bunların ancak birkaç tanesi sınaî işletme safhasına erişmiştir. Bu makalede muhtelif usullerin bugünkü durumla, rı ve bunların te-cihînde rol oynayan faktörler ve bunların bazı hususî evsaflı demir cevherlerine tatbikî mevzubahis edilmiştir. 

Yugoslavya Kömür İşletmeciliğine Bakış
Sayfa 114-118 N. Ezgü

 Bir memleketin iktisadî inkişafı ve sanayileşmesinde, yeter derecede ve aym zamanda ucuz enerji sağlanması ilk ve en önemli şarttır. Yugoslavya ekonomisi için, Su kuvvetleri enerjisi yanında, gerek Primer enerji hâmili olması ve gerekse kimyevî, teknolojik kıymetlendirilmelerde ham maddeyi teşkil etmesi bakımlarından KÖMÜR‘ün ehemmiyeti büyüktür. Yugoslavya Kömür İşletmeciliğinin bu günkü durum ve şartları ve ikinci Dünya harbmdan sonraki inkişafı hakkında doğru bir hükme varabilmek için, harpten evvelki durumunun kısaca zikredilmesi icapetmektedir. İ

Rusya`da Kömürün Hidrolik Sistemle Elde Edilmesi
Sayfa 119 T. Ataman

 Sistemin tatbik edildiği ocak: Tyrganskie Uklony yeraltında basınçlı su ile kömürün kazılması, nakli ve ihracı ile yıkanması ameliyeleri bir kül olarak tatbik edilmektedir. Ameliyeler sırasile şöyledir: 1 — Basınçlı su ile kömürün gevşetilmesi ve kazılması 2 — Kazılmış kömürün yeraltında su ile nakli 3— Kömürün 3 % ye kırılması 4 — Su-Kömür tozu karışımının sürfasa tulumba ile basılması 5 — Sürfasta ince kömürün yıkanması 6 — Suların ana kuyularla yeraltına tekrar şevki.

Madenlerimizin Yıllık Faaliyetleri
Sayfa 120-121 Ö. H. Barutoğlu

 Sanayi Vekâleti ötedenberi hemen her yıl muntazaman (maden statistiği, madenlerimiz, madenlerimizin faaliyetleri diye arada bir adı değiştirilen) bir maden yıllığı çıkartır. Yıllıkta imrarata karşılık alman Devlet hakkı, istihsal ve imrarat miktarlariyle F.O.B. satış tutarları, krom, linyit, manganez madenlerinde kullanılan malzeme hakkında bilgi mecvuttur.

Türkiye Krom Yatakları Hakkında Elde Edilen Tecrübeler
Sayfa 122-129 H. Borcherd

 Mufassal Hülâsa: 1. 1952 başlangıç vaziyetine dair: a) Guleman/Soridağ krom maden yatakları G. Hiesseleitner (1951-1952) ile birlikte Paleozoik olarak tahmin edilmiş­ tir. Buna mukabil V. Kovenko (1944, 1949) ve P.de Wijherslooth (1941) güney Anadolu krom mıntıkasının alpidik yaşta olduğuna kani olmuşlardır. b) Guleman‘ın Gölalan bölümündeki gibi kaba maden "Grosse Derberzkorper" teşekküllerinin gravitatif çökme ile meydana geldikleri düşünülmektedir. Burada kromitin geç mağmatik izabe (*) CENTO‘nun 26 Eylül 1960 da M. T. A. kütüphanesindeki toplantısında H. Borcherd‘in bizzat yaptığı konuşmanın tärcümesi. tehassüllerinin erimiş akıcı kısmını teş­ kil ettiği, binnetice ancak bu yolla henüz kristalize olmuş Olivin ve pirokzen teşekkülleri "Gerüst" arasından sızdığı anlaşılmaktadır.

Rodezya Krom Cevheri
Sayfa 130-133 W. J. Waylett

 This paper is presented in order to fill an obvious gap in the program of this Symposium. What is the situation with respect to the principal competition of the CENTO nations in the production of chromite? The notes here following are compiled from several sources available to the writer which are listed in the Bibliography. The compiler has no personal knowledge of the Rhodesian deposits, which he has never seen, and makes no claim to being an authortiy on the subject