Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 11 - Sayı 6 (Kasım 1972)
Ana Nakliyat Organizasyonu
Sayfa 1-6 C. Birön

Bir ocağın nakliyatı ,insan vücudundaki dolanım sistem! İle mukayese edilebilir. Nasıl, kalp ve damarlar ve kan akımı vücudun en önemli fonksiyonu, hücrelerin yaşaması için en önemli görevi ifa ediyorlarsa, arabaların muntazam şekilde devri ve üretim yerlerine zamanında kâfi miktarda boş araba gelmesi de ayakların çalışması bakımından aynı de­ ğerdedir. Bir üretim yerine «boş» araba gelmediği takdirde, kısa zamanda, kömür ile dolar, kazı durur, tahkimat aksar ve kayıp olan zamanı telâfi etmek ekseriya mümkün olmaz.

Batı Almanya Kömür Endüstrisinde Mekanize Kazı Durumu ve verimin Artırılması Çalışmaları
Sayfa 7-12 H. Fauser

Batı Almanya ve diğer Ortak Pazar Ülkelerinde, enerji ihtiyacı durmadan arttığı halde, kömür istihsali gittikçe gerilemektedir. Bunun başlıca sebebi tabiî gaz, petrol ve nükleer enerji kaynaklarının kö­ müre karşı olan amansız rekabetidir. Batı Almanya liberal ekonomiye sahip bir ülkedir ve bundan dolayı en ucuz enerjiyi kullanmak mecburiyetindedir. Kömürün ton - maliyeti, gerek yatakların özelliği, gerekse damarların derinde olması dolayısıyla hayli yüksek olmakta ve daha ucuz olarak ithal edilen enerji maddeleri İle rekabet edememektedir.

Kesici Yükleyici Kazı Makinaları
Sayfa 13-30 H. Fauser

İlk potkabaç makinesi bu asrın başlarında kullanılmaya başlamış ve böylece hem bedenî İşçilik azalmış, hem de kazı İçin kullanılmakta olan patlayıcı madde miktarında bir tasarruf temin edilmiştir. Potkabaç makinesinin ana prensibi şudur : Damar içine doğru uzanan bir kol üzerinde hareket eden bir zincir ve bu zincire «belli bir düzene göre dizili» keskiler vardır. Zincirin dönmesi ve makinenin de ayak İçinde ilerlemesi ile damarda bir yarık açılmakta, yani potkabaç çekilmektedir. Bu yarık dolayısıyla damar içinde yeni serbest yüzeyler meydana gelmekte, bu da kazı ameliyesini kolaylaştırmaktadır. Kol adedinin İhtiyaca göre iki veya daha fazla olması da mümkündür. Şekil 11-1 (a) da normal bir potkabaç makinesinin, II-2 (b) de de çift kollu bir makinenin ana yapı prensibi görülmektedir. Kazılan kömürün oluğa yüklenmesi kürekle yapılır. Sonraları, bu yükleme İşi de potkabaç makinesi İle temin edilmek İstenmiş ve bu yöndeki çalışmalar giderek bugünkü kesicl-yükleyicilerln yapımı İle neticelenmiştir.

Lastik Bandlı Konveyörler
Sayfa 31-54 Ş. Eskikaya

Lastik Bandlı Konveyörler bugünkü modern madencilikte çok geniş uygulama alanı olan bir nakliye aracıdır. Sürekli nakliyata elverişli oluşları, yüksek kapasiteleri ve galeri profiline, meselâ bir demiryolu şebekesinden daha İyi intibak edebilmeleri, bu nakil aracına madencilikte önemli bir yer kazandırmıştır. Teknik şartların uygun olması halinde, yeraltında, bilhassa ayak galerilerinde ve desandrllerde kullanılırlar.

E.K.I. Kozlu Üretim Bölgesinde Troley Lokomotif Nakliyatı, Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Yolları
Sayfa 55-60 Y. Karahasan

E.K.I. Kozlu Bölgesi‘nde 14 Km^ lik bir alan içerisinde halen +20 katı dahil, 5 ayrı katta 5742 ton tuvenan kömür üretilmektedir. En derin üretim katı —425‘dir. Üretim değişik özellikteki 30 damardan yapılmaktadır. Tabakalar büyük ve küçük faylarla bölünmüş ve atılmıştır. Ayrıca ondülasyon ve kıvrımlarla damarların özelliği değişikliğe uğramıştır. Çalışma yerleri grizuludur. Ton başına metan miktarı .ortalama 30 m3 dür. Derinlerde bu miktar daha çok artmaktadır. Tabakaların kırıklı oluşu, bakir sahalardaki metan gazının çalışma yerlerine ve nakliyat yollarına akışına sebep olmaktadır. Bu durum havalandırma problemlerini güçleştirmekte ve troley nakliyatını da sınırlandırmaktadır.

Modern Galeri Açma Makinaları
Sayfa 61-74 H. Fauser

Galeri açma makineleri son senelerde Batı Almanya‘da gittikçe artan bir önem kazanmıştır. Bu önem madencilikte olduğu kadar inşaat endüstrisinde de dikkati çekicidir. Büyük güçlü galeri açma makinelerine duyulan ihtiyaç, bilinen ve kullanılmakta olan galeri sürme metodları yerine, bu işi daha hızlı ve daha az masrafla yapmak arzusundan ileri gelmiştir. Böyle bir makine kullanıldığı zaman, bizzat makinenin temin ettiği avantajın yanısıra, «nakliyat, havalandırma, su..» gibi madencilik problemlerinde de bazı kolaylıklar sağlanmakta, bu giderek, masraflarda ö- nemll bir tasarrufa imkân vermektedir. Ekonomik avantajların yanısıra, galerileri bir makine ile açmanın teknik bakımdan büyük faydalar sağladığı durumlar da vardır. Meselâ derinliğin az olduğu patlayıcı madde kullanmanın mümkün olmadığı bir yerde tünel açma bahis konusu olduğunda, bir galeri açma makinesinin önemi kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Makine ile açılan galeri duvarlarının çok muntazam oluşu da gene İhmal edllemiyecek avantajlardandır.

Hidrolik Nakliyat
Sayfa 75-102 Ş. Eskikaya

Giriş

Zamanımızın teknolojik sahadaki eleştiricilerinden birisi, hidrolik nakliyatı «hakkında çok kimsenin konuştuğu, fakat bunlardan pek azının ortaya, işe yarar, tutarlı bir şey koyduğu bir bahis» olarak nitelemektedir (1). Gerçekten de son 40 T 50 yıl içinde hidrolik nakliyat konusunda yoğun bir çalışma yapılmıştır ve halen de yapılmaktadır.

Gerek teorik gerekse pratik sahadaki bu çalışmalara ait kütüphane raflarını dolduracak kadar çok olan uzunlu kısalı yayınlar gözden geçirildiğinde, ortaya konan sonuçların konu ile yeni İlgilenen bir kimseyi, çoğu defa, adeta bir lâbirent içine soktuğu görülmektedir. Ayrıca, birbirinden müstakil bütün bu ciddi çalışmaların nihai neticesi de hep aynı olmuştur: «Burada izah edildiği şekilde kontrol altına alınmış şartlar ve prosedür İçinde, neticelerin şöyle şöyle olduğu anlaşılmaktadır. Ancak emin olmak İçin daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır ve araştırmalar devam etmelidir.» vs.

Madenlerin Düşey Hidrolik Nakli
Sayfa 103-118 E. Arıoğlu

Katı maddelerin herhangi bir akışkanla nakli endüstrinin çeşitli dallarında önemli bir yer kaplamaktadır. Bu prosesin maden mühendisliğinde iki önemli uygulama sahası vardır. Uygulama sahası şunlardır : i — Cevherin, ocaktan cevher hazırlama tesislerine veya bir başka yere hidrolik olarak nakli. ii — Yeraltı maden işletmeciliğinde açılan imalât boşluklarının ramble malzemesi ile doldurma operasyonunda; malzemenin boru içinde hidrolik olarak imalât boşluğuna kadar nakli. Geniş uygulama sahası olan hidrolik naklin, Maden Mühendisliği ile en yakın ilişkisi hidrolik ramble çalışmalarıdır. Hidrolik kazının uygulama sahasının artması neticesinde kömürün düşey olarak yeraltından, yeryüzüne hidrolik nakli, Maden Mü­ hendisliğinde büyük bir önem kazanmıştır. Yeryüzünde kullanılan hidrolik nakil, çeşitli mü­ hendislik disiplinlerinin (hidrolik, makina, maden, kimya) meşgul olduğu çalışma sahasıdır. Tebliğinde; cevherlerin yeraltından yeryüzüne hidrolik olarak yapılan naklinin, teorisi, tatbikatı ve ve neticeleri ile İlgili önemli hususlar anlatılacaktır.

Garp Linyitleri İşletmesinde Bant Nakliyatı ve Karşılaşılan Müşküller
Sayfa 119-125 A. Tümay

Memleketimizin gün geçtikçe artan nüfusu ve yapılan sınaî hamleler, gerek halkın ve gerekse sanayinin yakıt ihtiyacını da arttırmaktadır. Bunun yanında ormanlarımızın korunması ve doğal gübrenin tarım alanında kullanılması yolunda Devlet Plânlama Teşkilâtının öngördüğü tedbirlerin uygulanması neticesi olarak, kömüre olan talep çok artmıştır. Kö­ mür üretiminin arttırılması, ormanlarımızın korunmasını ve gübrenin tarım alanına aktarılmasını temin ettiği gibi, istihdam edilecek insan gücünün artması ve hammadde sarfiyatının çoğalması İle, memleket kalkınmasında olumlu bir etki yapmaktadır.