Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 17 - Sayı 4 (Haziran 1978)
Elektromanyetik Afmag Metodu
Sayfa 17-26 M. Veysel Aydın

 ÖZET

Yeraltı kaynaklarına olan gereksinim günümüzde en büyük düzeye ulaşmıştır. Dünyada ve

ülkemizde çeşitli yöntemlerle yeraltı kaynakları araştırılmaktadır, AFMAG metodu da bu amaca

yönelik olarak ortaya çıkarılmıştır.

Afmag metodunda alanın manyetik kuzeyle yaptığı açı ve eğim açısı ölçülür. Afmag Ölçü aleti ile

okunan değerler, bir vektörle tanımlanır. Vektörün doğrultusu manyetik kuzeyle yapılan açıyı ve

boyu eğim açısını verir, İki frekansta Ölçü alındığından, iki ayrı manyetik kuzeyden yapûan açı

ve eğim açıları anomali haritaları elde edilir. Anomali haritalanndaki (+) ve (—) kapanışlar birer

doğru üe birleştirüip, bu doğruların birbirini dik yada dike yakın kestikleri noktalar gözlenir.

Bu noktalar iletken kütlenin yerini verir.

1

Eğim açısının uzanım boyunca değişimi incelendiğinde; önce en büyük bir uç değer, daha sonra

sıfır eksenini keserek en küçük uç değeri verdiği görülür. Bu değişimin sıfırı kestiği yer aynı

zamanda iletken kütlenin yeri olarak belirlenebilir.

ABSTRACT

Dependence on the underground natural resources for which the research and exploration

activities are increasingly conducted on by various methods, reached on its ultimate level during

the present era of minerals‘ development.

AFMAG is one of the above mentioned methods and has been brought out in accordance with this

trend.

AFMAG Method is based on the measurement of the declination angle between the field and the

magnetic north and of dip angle. Values obtained by the AFMAG measurement apparatus are

defined by a vector. Angle between the field and the magnetic north and the dipangle, is given by

the direction and the lenght of this vector, respectively. As the measurement has been made in two

different frequencies, anomalous contour maps of two different magnetic north angles and of dip

angles were obtained.

Closures of (+) and (—) character in the anomolous maps are connected with individual lines and

the intersection of reciprocating lines in their perpendicular and/or quasi-perpendicular positions

are observed. These intersection points indicate the location of conductive underground volume.

When the variation of the dip angle along the extension is sought out, it could be appearant that

the variation yields a maximum value first and then a minimum values intersecting zero axis.

Intersection point of variation and the zero axis could be determined and concluded as the locality

of the conductive volume.

Hasançelebi Demir Yatağında Manyetit Dağılımı-Derinlik İlişkileri
Sayfa 27-36 Olcay Göksu

 ÖZET

Hasançelebi demir yatağında değer taşıyan başlıca mineral manyetittir. Milyar-ton düzeyinde jeolojik

rezerve sahip olan yatağın ekonomik değerini bu mineral saptamaktadır. Manyetitin yatak

içersindeki dağılımı son 2 yd içinde oldukça ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve küçük hacim birimlerindeki

içeriğinin bîr envanteri çıkarılmıştır (Kaynak 1). Bu envanter esas alınarak, yatağın çeşitli

bölgelerinde manyetit dağılımı ile derinlik arasındaki ilişki polinom regresyonuyla araştırılmıştır.

Polinom regresyonu tek tek sondajlara ve cevher kitlelerine ait verilere uygulanmıştır. Kitle regresyonununda

olsun, tek tek sondajlannkinden olsun, genel karakteristikleri birbirine benzeyen belirli

polinom bağıntılarının var olduğu saptanmıştır. Genel karakteristikleri benzer olmakla birlikte,

bağıntıların istatiksel güvenilirlikleri farklı bulunmuştur.

Yatağın belli başlı bölgelerinde bağıntıların çok kuvvetli ( güvenilir) olması, bunlardan değerlendirme

çalışmalarında yararlanılması olanağını yaratmıştır,. Daha önce eksik bilgiyle hatalı değerlendirilen

bazı seviyeler böylece saptanabilmiş, yatağm, oluşumundan sonra aşınma ile taşınmış ki- .

sımları hakkında da tahmin yürütmek olasılığı doğmuştur. İlerde başka pratik değerlendirmelerin

de, bu bağıntılar yardımıyla yapılabileceği ümit edilmektedir.

ABSTRACT

The principal mineral of value in Hasançelebi ore deposit is magnetite. It is magnetite that determines

the economical value of the deposit which has ore reserves in the billion ton order with average

17 % magnetite. During the past two years, distribution of magnetite within the orebody was

investigated intensively and an inventory of magnetite content and its grade distribution within the

unit volumes of a block grid system woe prepared. Based on this inventory, relationships between

magnetite content and depth for various portions of the orebody were investigated, using the

polynomial regression technique.

Polynomial regression was applied to individual drill hole information as well as to mass data. In

both cases, it was determined that certain polynomial relationships prevailed between magnetite

content and depth (or elevations). General characteristics of these polynoms were similar. However,

their statistical reliabilities varied.

That these relationships were very strong for major portions of the orebody provided the

opportunity to use the regression results in the evaluation work. It was possible to point out the ore

levels which seemed to have been erroneously evaluated in the previous work due to scant drül hole

information. Results also helped making estimates on the eroded portions of the orebody. It is

hoped that in the future, other practical evaluations from these results will be possible.

Hidrodarbeli Sondaj
Sayfa 37-42 Barbaros T. Şatırlar

 Bu yazı Mart-Temmuz 1977 tarihleri arasında Moskova

Jeolojik Araştırma Enstitüsü, Sondaj Mühendisliği

Bölümünde yapılan "Araştırma Sondajları

ve Teknolojisi" semineri notlarını içermektedir.