Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 17 - Sayı 4 (Haziran 1978)
Açıkocaklarda Dinamitleme Sonucu Oluşan Titreşimler ve Hava Şokları ve Yerleşim Bölgelerinde Alınacak Önlemler
Sayfa 7-16 Metin Özdoğan

GİRİŞ

Lağımlaşma sonucu oluşan titreşim ve hava şokları özellikle açık maden işletmelerine yakın yerlerde oturan halkın çeşitli şikayetlerine neden olur. Bu sarsıntı ve hava şoklarını, hem yakın binaları tahribattan korumak hem de halkın şikayetlerini azaltmak bakımından kontrol altında tutmak gerekir.

Elektromanyetik Afmag Metodu
Sayfa 17-26 M. Veysel Aydın

 ÖZET

Yeraltı kaynaklarına olan gereksinim günümüzde en büyük düzeye ulaşmıştır. Dünyada ve ülkemizde çeşitli yöntemlerle yeraltı kaynakları araştırılmaktadır, AFMAG metodu da bu amaca yönelik olarak ortaya çıkarılmıştır. Afmag metodunda alanın manyetik kuzeyle yaptığı açı ve eğim açısı ölçülür. Afmag Ölçü aleti ile okunan değerler, bir vektörle tanımlanır. Vektörün doğrultusu manyetik kuzeyle yapılan açıyı ve boyu eğim açısını verir, İki frekansta Ölçü alındığından, iki ayrı manyetik kuzeyden yapûan açı ve eğim açıları anomali haritaları elde edilir. Anomali haritalanndaki (+) ve (—) kapanışlar birer doğru üe birleştirüip, bu doğruların birbirini dik yada dike yakın kestikleri noktalar gözlenir. Bu noktalar iletken kütlenin yerini verir.

Eğim açısının uzanım boyunca değişimi incelendiğinde; önce en büyük bir uç değer, daha sonra sıfır eksenini keserek en küçük uç değeri verdiği görülür. Bu değişimin sıfırı kestiği yer aynı zamanda iletken kütlenin yeri olarak belirlenebilir.

ABSTRACT

Dependence on the underground natural resources for which the research and exploration activities are increasingly conducted on by various methods, reached on its ultimate level during the present era of minerals‘ development.

AFMAG is one of the above mentioned methods and has been brought out in accordance with this trend.

AFMAG Method is based on the measurement of the declination angle between the field and the magnetic north and of dip angle. Values obtained by the AFMAG measurement apparatus are defined by a vector. Angle between the field and the magnetic north and the dipangle, is given by the direction and the lenght of this vector, respectively. As the measurement has been made in two different frequencies, anomalous contour maps of two different magnetic north angles and of dip angles were obtained.

Closures of (+) and (—) character in the anomolous maps are connected with individual lines and the intersection of reciprocating lines in their perpendicular and/or quasi-perpendicular positions are observed. These intersection points indicate the location of conductive underground volume.

When the variation of the dip angle along the extension is sought out, it could be appearant that

the variation yields a maximum value first and then a minimum values intersecting zero axis.

Intersection point of variation and the zero axis could be determined and concluded as the locality

of the conductive volume.

Hasançelebi Demir Yatağında Manyetit Dağılımı-Derinlik İlişkileri
Sayfa 27-36 Olcay Göksu

 ÖZET

Hasançelebi demir yatağında değer taşıyan başlıca mineral manyetittir. Milyar-ton düzeyinde jeolojik rezerve sahip olan yatağın ekonomik değerini bu mineral saptamaktadır. Manyetitin yatak içersindeki dağılımı son 2 yd içinde oldukça ayrıntılı bir şekilde incelenmiş ve küçük hacim birimlerindeki içeriğinin bîr envanteri çıkarılmıştır (Kaynak 1). Bu envanter esas alınarak, yatağın çeşitli bölgelerinde manyetit dağılımı ile derinlik arasındaki ilişki polinom regresyonuyla araştırılmıştır. Polinom regresyonu tek tek sondajlara ve cevher kitlelerine ait verilere uygulanmıştır. Kitle regresyonununda olsun, tek tek sondajlannkinden olsun, genel karakteristikleri birbirine benzeyen belirli polinom bağıntılarının var olduğu saptanmıştır. Genel karakteristikleri benzer olmakla birlikte, bağıntıların istatiksel güvenilirlikleri farklı bulunmuştur. Yatağın belli başlı bölgelerinde bağıntıların çok kuvvetli ( güvenilir) olması, bunlardan değerlendirme çalışmalarında yararlanılması olanağını yaratmıştır,. Daha önce eksik bilgiyle hatalı değerlendirilen bazı seviyeler böylece saptanabilmiş, yatağm, oluşumundan sonra aşınma ile taşınmış ki-sımları hakkında da tahmin yürütmek olasılığı doğmuştur. İlerde başka pratik değerlendirmelerin de, bu bağıntılar yardımıyla yapılabileceği ümit edilmektedir.

ABSTRACT

The principal mineral of value in Hasançelebi ore deposit is magnetite. It is magnetite that determines the economical value of the deposit which has ore reserves in the billion ton order with average 17 % magnetite. During the past two years, distribution of magnetite within the orebody was investigated intensively and an inventory of magnetite content and its grade distribution within the unit volumes of a block grid system woe prepared. Based on this inventory, relationships between magnetite content and depth for various portions of the orebody were investigated, using the polynomial regression technique.

Polynomial regression was applied to individual drill hole information as well as to mass data. In both cases, it was determined that certain polynomial relationships prevailed between magnetite content and depth (or elevations). General characteristics of these polynoms were similar. However, their statistical reliabilities varied. That these relationships were very strong for major portions of the orebody provided the opportunity to use the regression results in the evaluation work. It was possible to point out the ore levels which seemed to have been erroneously evaluated in the previous work due to scant drül hole information. Results also helped making estimates on the eroded portions of the orebody. It is hoped that in the future, other practical evaluations from these results will be possible.

Hidrodarbeli Sondaj
Sayfa 37-42 Barbaros T. Şatırlar

Bu yazı Mart-Temmuz 1977 tarihleri arasında Moskova Jeolojik Araştırma Enstitüsü, Sondaj Mühendisliği Bölümünde yapılan "Araştırma Sondajları ve Teknolojisi" semineri notlarını içermektedir.