Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 18 - Sayı 4 (Aralık 1979)
Arakatlı Göçertme Yönteminin Uygulanmasında Etken Parametreler
Sayfa 3-8 M. Uğur Özbay

 ÖZET

Arakatk göçerime yönteminin önemi, hammadde sorununun, dusfik tenörm veya az

rezervli yatakların isletilmesini gerektirmesi ve mekanizasyonon gelişmesi ile hergün

biraz daha artmaktadır. Yöntemin mekaniğinin tam olarak anlaşılması ve geliştirilebilmesi

amacıyla çahgmelar devam etmektedir.

Bu makalede arakatlı göçerime yöntemi tanıtılmaya çalışılarak, uygulanmasında etken

olabilecek göçebittrHk, isletme parametreleri ve stres dağılımı gibi faktörler şimdiye

kadar yayınlanmış kitap ve makalelerden derlenerek sunulmuştur.

ABSTRACT

The importance of the Sublevel Caving Mining Method increases With tile increasing

demand for raw material and improving mechanization systems. Today many studies

are still carried out to improve and to understand the mechanics of the method.

In tins paper, CavabUity, Operational Parameters, and stress state are discussed by the

heh> of already existing books and papers.

Sülfürlü Cevherlerin Hidrometalurjik Yöntemlerle Değerlendirilmeleri
Sayfa 9-20 Dr. Mehmet Cambazoğlu

 ÖZET

Metal içeriği oltirak Türkiye 1967‘de 900 bin ton bakır rezervi ile dünya rezervinin

% O.SS‘ine sahipti. Teni yatakların bulunmasıyla metalik rezerv 3375 bin tana ulaşmıştır

(MTA 1976). Bu değerin 2678 bin tonu ortalama bakır tenoru % 1.70 olan yataklarda,

683 bin tonu ise ortalama bakır tenoru % 0,26 olan yataklarda, bulunmaktadır.

Meta! üretiminin önemli boyutlara ulaştığı günümüzde yüksek tenörltt işletilebilir

cevherler azalmaktadır. Gereksinme düşük tenörlü cevherler ve özellikle «engurfestir-

»13 problemi olan sttliürlü cevherlerin değerlendirilmesi ile karşılanacaktır. Bu nedenle

son yıllarda bilimsel ve teknolojik arastu-malar yoğunlaşmıştır.

Bu yarada ünee sutfurlu kompleks cevherlerin jeolojik oluşumları ve zenginleştirme

yöntemleri tartışılmış ve cağımızda hızlı gelişmelerin içinde olan hidrometalurjinm

önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca, sülfüriü cevherlerin, özellikle bu cevherlerden

bakn-ın ana minerali olması ve gfie çözünürlüğü nedeniyle kalfcopiritin, çözünme

mekamKmalan ile proses aşamasına kadar geliştirilmiş hidrometalurjik uygulamaların

bir görünümü verilmiştir.

RESUME

En 1967, la Turquie possédait, comme reserve metfllique, 900 M.T. (mille tonne) de

cuivre qui correspondait à 0.S5 % de cuivre de reserve mondial. Après avoir découvert

les nouveaux gisements, ceci a augemente à 3375 M.T; 2678 M.T se trouve dans les

gisements ayant un teneur de 1.70 % et le reste ayant un teneur de 0.26 % de cuivre

en moyen (M.T.A. 1976).

Actuellement, la production de cuivre augemente plus en plus pareontre, les gisements

en gramT teneur décroît. H parait que, dans l‘avenir, la production sera réalisée apartir

de fexplotation des gisements en faible teneur et aussi des mimais sulfurés complexes

dont leurs valorisations présentent les difficultés. C‘est pourquoi lès recherches

fondamentales eé technologiques se poursuivent dans on grand importence.

Dans cette article, d‘abord le gitéïogie et les procédés de valorisation des mmrais

sutturés complexes ont été discutés dans un but de montrer Hmportence de hydrométaBurgie

étant en evolution actuellement. Après on définit premièrement, les

mécanismes de dissolution des sulfures, particulièrement la chakopyrite car ce minéral

oui est la phase cuprifère majeur des minrais et aussi réfractaire & la dissolution, et

deuxièmement İes applications byrométaHurgiques développés jusofau state du procédé.

Hidrometalurjide Yeni Gelişmeler
Sayfa 21-38 Prof. Fethi Habashi, Çeviren : Dr. Mehmet Cambazoğlu

 ÖZET

Geçen 5 sene içerisinde hidrometalurjideki gelişme ve araştırmaların bir

görünümü verilmektedir. Çinko, uranyum, kalay, nikel, cıva, altın ve bakır

mineralleri için yeni hidrometalurjik proseslere yer verilmiş olup ayrıca boksit

dışı kaynaklardan alumina üretimi, İlmenitten yapay rutil üretimi, deniz

diplerindeki manganez yumrularının değerlendirilmesi, kömürden kükürt

bileşiklerinin arındırılması ve yüzey sularından minerallerin elde edilmesi de

tartışılmıştır.

Derin Özdirenç Yöntemlerinde Değerlendirme Boşlukları : Çekme - İtme Etkisi
Sayfa 39-51 Dr. Ahmet Ercan

 ÖZET:

Çok katmalı derin görünür özdirenc grilerinin çakıştırma ya da bilgisayarlarla parcak

değerlendirutaesmde, alt batmanların eğri kanatlarım özdirenclerinin kücnklfik ya da

b&yUkKk&me göre aşağı çekmesi ya da yakan itmesi katman özdirenclermin olduklarından

ayrı bakınmasına neden olar. p,(r) özdirenc eğri kanatlarının eğimi Pi+,/p,

oranının bir değişkeni olmasına karşın, bu eğimle ht kahnlıgı arasmda bir ifişki yoktur,

hj kalmlığmı etkileyen temel öğe pi özdiretteidİr. Bu nedenle bir önceki katmalım

yandgıb. özdb-enci aym katmanm kahnlığmut da okluğundan kttcuk ya da büyük

bulunmasına neden olur.

Üç katmanlı ortamlar fera Ebert esdegerUk ilkesi ht, b, ve f>s nia çekme ‘itme etkisinden

arınmasına yardımcı olsada, p$ yanılgılı değerler alabilir. Çok katman eğrilerinin

deierlendiribneatade çekme-itine etkisinden arınmasının tek çaresi eğrilerin

parçalı değıL tam catagfanlmagıdır.

ABSTRACT

Resistivity distribution in layered structures and tbieknesses manipulate the slopes

and the lengths of the Hanks on tile earth‘s response - function (Le., apparent resistivity

curve). Although* the slope and the length of each flank is printarily controlled by the

p , ( /p, » t i e and the thickness h together they are under considerable influence

of the underlaying layer (sVs resstivity(ies) if the h thickness is about two times

smaller than the thickness of the following layer, h , f. In this respect, if h , is small

enough and pi+l < Pi + 2 , then the slope increases counterclockwise and* therefore

this results with overdeterminatlon of p f . Otherwise, It p > P | + a »then tile slope

decreases clockwise which causes an underdetermination for p -. The first of these

conditions is named as the push and the second is called as the poll effect, in the

resistivity interpretations (D.C. or A.C.). The determination of the överiyim; layer‘s

thickness h is independent of the p t /p ‘s slope however changes enormously in

case if pi is determined in some equivalence range. So that all interpretation techniques

these of which utilize the eurve matching principle bears the pull and push effect and

therefore the error accumulates through the interpretation beginning from surface layers

ti> the substratum.

Althoung İn a three - layered earth case such an effect is reduced and hJf hj, p2

are calculated satiafactoraly by using the Ebert equivalence techmgue, reliance is not

in an acceptable range for a multilayered media. However, the trudy solution is still

available if a complete (not partial) match to the field eurve is succeeded.