Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 20 - Sayı 2 (Eylül 1981)
Açık Ocak Planlamasında İzlenecek Mantıksal Yol - The Logical İn Planning An Opencast Mine
Sayfa 5-18 H. Goergen, H. Hupp, R.D. Stoll

ÖZET

Yazıda, acık ocak İşletmeciliği teknolojisindeki en yenj bilgilere dayanılarak, bir acık ocağın planlamasında izlenmesi gereken mantıksal yol açıklanmaktadır. Gev­ şek malzemeli bir açık ocak madenciliği burada örnek olarak kullanılmıştır. Madenin genel planına eriştirecek tüm di­ ğer verilerle birlikte sondajların planlanması, bunların değerlendirilmesi, yatağın özel haritalarının elde edilmesi konu edilerek. Planlama aşamalarının sıralanması sunulmaktadır A Üst toprak. Örtü, cevher ve yantaşm belirlenmesi, en uygun işletme sınırları, kazı ve atıklama işlemlerinin hazırlık aşamaları da ayrıca tartışılmaktadır. Öte yandan, yazıda, planlamadaki adımlar ve en uygun madencilik İşlemi için gerekenler tanımlanmakta, ekipman secimi için ana ölçütler (kriterler) de özetlenmektedir.

Açık Ocak İşletmeciliğinin Temel Ekonomisi (I) - The Basic Economics Of Open Pit Mining
Sayfa 19-30 R. P. Plewman

ÖZET

Bu bildiride, yeraltı madenciliğine kıyasla, açık ocak işletmeciliğine etki eden temel ekonomik etmenler incelenmiştir.. «Örtü kazı Oranı» kavramı; güvenli bir Şev acısı verildiğinde, ocak sınırlarının saptanmasının bir aracı olarak kullanılmış; ve belirli bir ocak geometresi için bütünüyle ele alınmıştır. Konu yüzeyin, yatay bir düzlem olduğu varsayımı ile sınırlandırılmış­ tır. . Sınır tenörleri incelenmiş ve cevher stoklamanın etkileri gündeme getirilmiştir. Son olarak, kârların bugünkü değerlerinin makslmizasyönü acısından Örtükazı- nın zamanlaması Incelenmtiştİr.

Açık Ocak İşletmeciliğinin Temel Ekonomisi (II) - The Basic Economics Of Open Pit Mining
Sayfa 31-44 J. L. Halls

ÖZET

Bir acık ocağın ekonomik ömrü, cevheri alabilmek İçin yapılan örtükazı maliyetinin, cevherin çıkarılıp işlenmesiyle elde edilecek kâra eşit olduğu, zaman sona erer. Ocak sınırları açısından güvenli ve dik şev açılarının avantajları en geniş anlamıyla bilinmektedir. Şev açısı dlkleştirlldtğinde, ilave bir miktar cevheri de ekonomik olarak işletme olanağı doğar ve işletmenin ömrü de uzar. Aynı zamanda şevlerin optimumdan daha yatık olduğu durumlarda, şev acısının dlkleştirilmesi İşletme aşamasında ekonomik yönden de avantajlı­ dır. Yazar aynı konuda. Prof. Plewman‘in bildirisini de okuma fırsatı bulmuştur. Plewman‘in bildirisinde ocak sınırları iki varsayılmış model üzerinde başabaş noktası (break - even ; stripping ratio) baz alınarak saptanmış; aynı zamanda şev açıları­ nın ekonomi üzerindeki etkisi İncelenmiş­ tir. Bu bildiri, Plewman‘in tezini daha da genişleterek planlama, hazırlık ve İşletme aşamasında şev açısı diktiğinin, acık ocak işletme ekonomisine etkilerini incelemektedir. Güvenli dik şev açılarının maden ömrü boyunca önemli ölçüde ekonomik avantafiar getirdiği açıktır. Kaya mekaniği çatışmalarından elde edilen optimum şev açıları, madenin ömrünün büyük kısmında uygun çalışma alanı sağlama gibi nedenlerle, çok ender olarak uygulanabilmesine karşın, uygun bir uzlaşma yine de bulunabilir. İlk başlarda geliştirilecek olan, sev dengegesfzllklerlni zamanında uyaracak bir kontrol sistemi, işletme sırasındaki şevlerin dikleştlrltmesine yönelik şev duraylrlığı araştırmalarında önemli bir araç olarak görülür.

Açık Ocak İşletmeciliğinin Temel Ekonomisi ile İlgili Tartışmalar - Contributions To Discussion Of : «The Basic Economics Of Open Pit Mining»
Sayfa 46-57 R. P. Plewman

GİRİŞ

Halls tarafından yapılan değerli eklentide, özellikle Daniel ve Pryor tarafından da eleştirilen İki nokta üzerinde durmak istiyorum. Optimum ocak sınırlarının bir dizi parametrelerden (ki en önemlisi RB ‘dlr. Proyor‘un eklentisine bak.) saptandığı gö­ rüşüne tamamen katılıyorum; ancak, bugü­ nün koşullarında saptanan ocak sınırlarının her zaman için geçerli olduğunu belirtmek niyetim yoktu. Parametreler değiş­ tikçe ve yeni bilgiler geldikçe, yeniden analiz etme zorunluluğu doğaldır. Düzgün şekilli bir cevher yatağı ile tipik bir ocağın analizinden, her türlü cevher yatağını İncelemekte yararlı olabilecek kimi ilkeler türetmeye çalıştım. Burada görülen en önemli bulgular şunlardır: (a) Acık ocağın gelişmesindeki her evrede, olası en dik şevler, gelirlerin net bugünkü değerini maksimize etmektedir; (b) daha dik bir nihai şev, aynı miktardaki cevherin maliyetini düşürmez, ancak ekonomik örtü kazı oranına ulaşılmış bulunulduğundan, işletme durdurulmadan önce daha fazla miktarda cevherin işletilmesini sağlar; (c) değişik şev açılarına göre nihai ocak sınırları^ verilen bir dizi parametreler için, sondaj verilerinden doğrudan çıkarılabilir.  

Açık Ocak Geometrisinin Optimizasyonu ve Uygulama Yöntemi - Optimizing Open Pit Geometry And Operational Procedure
Sayfa 58-88 O.K.H. Steffen, W. Holt, V.R. Symons

ÖZET 

Herhangi bîr acık maden ocağında, kârı en fazla kılan tek bir nihai ocak geometrisi vardır. Madenj işietebilmenin en ekonomik yönteminin geliştirilebilmesinde, bu nihai ocak bilgisi önemlidir. Bu bildiride, tipik bir tabular cevher yatağı ve tipik bir sillndirik cevher yatağı İCin, nihai ocak tasarımında grafiksel ve bilgisayar teknikler anlatılmaktadır. Örtü kazı endeksi (I) olarak bilinen bir parametre, İşletme seçeneklerinin kârlılığını kıyaslamak İçin önerilmektedir. Şev açılan, işletilebilir cevher rezervini belirler ve açık ocak planlamasının baş­ langıç dönemlerinde göreceli olarak önemsizdirler. İşletme sırasındaki ve ocağın ömrü sonundaki şev güvenlik katsayıları maden mühendisi tarafından dikkate alı­nır.

Bu bildiride ayrıca, Zambiya‘da, bir bakır madeni için optimum madencilik oranı [Hm ) geliştirilmiştir. Optîmtzasyon İçin varılan sonuç; R* her zaman için, enstantane Örtü kazı oranına olabildiğince yakın olmalıdır. Optimum işletme programı­ nın belirlenmesinde, Nchanga Consolidated Copper Mines Ltd. de geliştirildiği şekliyle, net bugünkü değer ve indirgenmiş nakit akım teknikleri sunulmuştur. Pasa alanı tasarımı için temel ilkeler ele alınmakta ve iki tumba yöntemi karşılaş­ tırılmaktadır. Taşıma yolunun yerleştirilmesi ve tasarımında temel gereksinimler tartışılmaktadır.  

Açık Ocak Geometrisi İçin Bazı Genel Formüller - Some General Formulae For The Geometry Of Open - Cast Mines
Sayfa 89-104 H. J. Stucke

ÖZET

Bu yazıda, açık maden ocaklarının değerlendirilmesinde, açık ocak geometrisinin analizi için hangi formüllerin ve yaklaşımların yararlı olabileceklerine ilişkin öneriler getirilmektedir. Enstantane (instantaneous) örtü kazı oranının hesaplanmasında «alanların oranı» kuralının uygulanması, ve çevre uzunluğunun fonksiyonu olarak alan ve hacim formülleri geliştirilmiştir. Aynca, açık maden ocaklarında cEkonomik Taban Seviyesi» nin belirlenmesi İçin bir yöntem anlatılmaktadır.

Açık Ocak Geometrisi ile İlgili Tartışmalar - Contributions To Discussion Of : «Optimizing Pit Geometry»
Sayfa 105-112 H. J. Stucke

ÖZET 

Steffen, Holt ve Symons açık ocaklarda tasarım planlama ve hazırlık işlerine de­ ğerli katkılarda bulunduklarından kutlanmalıdırlar. Bildirinin büyük bölümü ideal bir ocağın geometrisini konu edinmektedir.