Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 25 - Sayı 3 (Eylül 1986)
Kayalarda Delme ve Patlama - Rock Dirilling And Blasting
Sayfa 7-15 Metin Özdoğan

 ÖZET

Bu makalede açık işletmecilikte delme ve patlatma işlemlerinin günümüzdeki kuramsal ve pratik durumu sunulmaktadır. Kayanın mekanik olarak parçalanması bölümünde vurmalı ve dönmeli delme dizgeleri verilmiştir. Kayanın devinik olarak parçalanması başlığı altında ise patlatma incelenmiş ve patlatma işlemini etkileyen etmenler, patlatma kuşakları, yansıma kuramı, krater deneylerine değinilmiştir.

SUMMARY

In this paper, a survey of the present situation of drilling and blasting operations in surface mining is presented. Percussive and rotary drilling systems are given in the section called mechanical attack to rock. Under the following heading, dynamic attack to rock, blasting is studied and factors effecting blasting, blasting zones, reflection theory and crater experiments are given.

Mekanize Kazıda Grizu Patlamaları - The Methane Explosions İn Mechanized Excavations
Sayfa 17-22 Gündüz Ökten, Sina Yazıcı

 ÖZET

Madencilikte son yıllarda mekanize kazı çalışmalarının artması ile birlikte, metalin kayaca sürtünmesi sonucu oluşan grizu patlamaları önem kazanmıştır. Bu tür patlamaları etkileyen parametreleri üç grupta toplamak mümkündür. Bunlar:

— Patlayıcı gaz karışımı ve ateşleyici yüzeyin özellikleri,

— Kayaç cinsi,

— Kesici uçlar ve kazı işleminin uygulanışı ile ilgili özelliklerdir.

Patlamanın meydana gelmesi için ilk koşul, ocak havasına yeterli oranda patlayıcı gazın karışmasıdır. Madencilik çalışmaları sırasında tehlike yaratan, genellikle metan gazı olup; hidrojen, etan, propan gazlarının varlığı, karışımın alt patlaması sınırını düşürmektedir. Kayaç cinsi çok önemli bir faktördür. Kayacın içerdiği kuvars miktarı ve tane boyutu arttıkça, patlama olasılığı fazlalaşmaktadır. Kesici uçların aşınması ve kesme hızının yükseltilmesi de patlama tehlikesini yükseltici rol oynamaktadır. Yapılan araştırmalar, kesici uçların ve kesilen kayacın su püskürtülerek soğutulması yoluyla, patlama olasılığının büyük ölçüde azaltılabileceğini ortaya koymuştur. 

* Dr, Maden Y. Müh., İTÜ Maden Fakültesi, Teşvikiye/İSTANBUL

** Maden Y. Müh., University Missouri of Rolla, A.B.D.

17 MADENCİLİK Eylül September 1986 Volume Cilt XXV Sayı No 3

ABSTRACT

During the last few years, parallel to the development of mechanized excavation workings, the methane explosions resulting from the friction between rock and metal surfaces has gained importance. Parameters effecting these type of explosions can be classified in three following groups. 

— The properties of explosive gas mixture and ignition surfaces,

— Rock type,

— The properties related with the application of excavation process and cutter bits.

The first condition for the explosion to occur is the mixing of explosive gas to the mine air in certain proportions. Generally the methane is the cause of danger during the mine workings. The existance of hydrogen, ethane and prophane gases; however, decreases the lower explosion limit of the mixture. Rock type is also an important factor. As the quartz content and the particle size of rock gets higher, the possibility of explosion increases.

Wearing of bits and the increment of cutting speed plays an important role in increasing the danger. It is determined that cooling of bits and rock excavated using water sprays decreases the possibil ity of explosions.

Cevher Hazırlamada Manyetik Salkımlaşma - Magnetic Flocculation İn Mineral Processing
Sayfa 23-30 Ali Cikcik

ÖZET

Manyetik salkımlaşma ile ilgili bir literatür araştırması sunulmuş ve zayıf manyetik demir minerallerinin salkımlaşmasına özellikle eğilinmiştir. Yüksek manyetik alan şiddetlerinin hematit, götit ve karışık zayıf manyetik demir minerallerinin sulu karışımlarının çökelme davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu karışımların çökelme davranışını belirleyen değişkenler sistematik bir şekilde araş­ tırılmış ve manyetik alan şiddeti, tane boyutu, ortamın pH si, pülpte katı oranı ve kullanılan sudaki safsızlıkların proses üzerinde önemli etkileri olduğu gösterilmiştir. Proses cevher hazırlamada artıkların atılması ve selektif salkımlaşma ile zenginleş­ tirmede kullanılabilecektir.

ABSTRACT

A reviev relating to magnetic flocculation is presented. Particular attention is directed towards the magnetic flocculation of weakly magnetic iron ores. The influence of high intensity magnetic fields on the settling behaviour of aqueous suspensions of finely divided hematite, goethite and a mixture of weakly magnetic iron ores has been investigated. The important variables which determine the sedimentation behaviour of these suspensions have been studied systematically and the magnetic field intensity, particle size of the material, pH of the media, solid content of the slurry and impurities in the water used have been found to have significant effect on the process of magnetic flocculation. Such a process could be used to improve tailings treatment for either disposal or separation by selective flocculation.

Damar İçi Sismik Yöntemle Kömür Damarı İçerisindeki Süreksizliklerin Aranması - Investigations Of Discontinuties Within The Coal Seam By In-Seam Seismic Method
Sayfa 31-36 Cemil Gürbüz

 ÖZET

Sismoloji, özdirenç ve gravite gibi jeofizik yöntemler ile yüzeyden yapılan ölçülerle yeraltı yapısı hakkında bilgiler elde edebiliriz. Büyük fayların varlığı ortaya çıkarılabilir. Yüksek ayrımlı sismik yöntemle sığ derinliklerdeki küçük faylar da bulunabilir. Derinlere inildikçe çok önemli olan küçük süreksizliklerin bulunması güç olduğundan sismoloji uygulamaları yeraltına inmiş ve damar içi sismik yöntem geliştirilmiştir. Kömür damarı kendisini çevreleyen kayaçlara göre çok düşük bir hıza sahiptir. Kömür damarı içerisine açılan bir kuyuda yapılan patlatmadan açığa çıkan enerji düşük hızlı kömür damarı içerisinde kanalize olur ve kanal dalgalarını oluşturur. Kanal dalgalarının patlatma noktasına benzer şekilde açılan kuyulara yerleştirilen iki bileşenli jeofonlar tarafından algılanmasıyla kömür damarı içerisinde çeşitli şekillerde oluşmuş süreksizliklerin varlığı ve konumları belirlenebilir.

ABSTRACT

The subsurface structure can be investigated by geophysical methods such as seismology, resistivity and gravity. Large faults may be detected. Furthermore, small faults at shallow depths can be detected by high resolution seismic method. When the depth of interest becomes deeper then small but vitally important faults can be missed, for this reason seismology has gone underground. The coal seam has a lower velocity than the surrounding rocks. Energy produced by an explosion which was detonated within a hole inside the coal seam, becomes trapped within the seam and called channel waves. Channel waves received by two component geophones placed within a hole inside the coal seam like the shot point can be used to detect and determine positions of discontinuities formed by various ways.