Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 42 - Sayı 3 (Eylül 2003)
Adana Hafif Raylı Taşıma Sistemindeki Aç Kapa Tünelleri Cut - Cover Tunnelling İn Adana Light Rail Transit System
Sayfa Ergül Yaşar, Yasin Erdoğan, A. Gürhan Çelik Ali Tapınç

 ÖZET

Bu çalışmada Adana Büyükşehir Belediyesi ile oluşturulan konsorsiyum tarafından inşaa edilmekte

olan Adana Hafif Raylı Taşıma Sistemi (Metro) içerisinde yapılan aç-kapa tünellerinin jeoteknik

uygulamaları ele alınmıştır. Metro projesinde zeminin çok değişken ve zemin/yapı ilişkisinin oldukça

karmaşık olduğu tespit edilmiştir. Aç-kapa tünelleri 5 m çapında ve 1.13 km uzunluğunda olup

Kuvaterner ve Tersiyer yaşlı kaya kütleleri içerisinde açılmaktadır. Güzergah boyunca yapılan

sondajlardan elde edilen zemin numunelerinde tek eksenli basma dayanımı, birim hacim ağırlığı,

Atteberg limitleri, sıkışma (proktor) deneyleri ve sonuçlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Tünelde

taraça ve kaliç birimlerinde su akış hızının 10"1 ve 10"4 m/s olduğu belirlenmiştir.

Kazıyı susuz bir ortamda gerçekleştirmek için 16 m derinliğinde kesişen kazıklardan oluşan geçirimsiz

perde yapılmıştır. Aç-kapa tünellerindeki kazı işleri ve karşılaşılması kaçınılmaz olan yeraltı suyu ile

diğer problemlerin belirtilmesi ve çözümüne ilişkin bilgiler sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Aç-kapa Tünelleri, Metro, Zayıf Kaya, Geçirgenlik, Kazı Tekniği

ABSTRACT

The geotechnique applications of cut-cover tunnelling in Adana Light Rail Transit System (Metro) which

is constructed by Adana Metropolitan and a consortium were determined in this study. The project

involved complex soil-structure interaction and geometry, and variable ground activities condition. The

cut-cover tunnelling of 5 m in diameter and 1,13 km in length was advanced through Quaternary and

Tertiary rock units. UCS, unit volume weight, Atteberg limits, compacting tests were conducted on the

rock and soil samples which were obtained from drilling in the tunnelling route. Groundwater inflows

was determined to be as high as 10"1-10"4 m/s in water bearing terrace-calich unit in this part of tunnel.

Altere Granitlerden Yüksek Potasyumlu Feldispat Üretimi Production Of High Grade Potassium Feldspar From Altered Granites
Sayfa 3-9 Özcan Y. Gülsoy, İrfan Bayraktar, N. Metin Can

 ÖZET

Bu çalışmada, Kırşehir masifinin değişik bölgelerinden (Balışeyh, Ağaçören, Başköy) alınan "altere

granit" numunelerinden seramik ve porselen endüstrilerinde kullanılan kaliteli potasyum feldispatın

üretilebilirliği araştırılmıştır. Sonuçlar, özellikle yaş elenerek ayrılan iri fraksiyonların (örneğin, +5,6 mm

ve bazı bölgelerde +9 mm), -0,6mm‘ye öğütüldükten sonra kuru manyetik ayırma ile %10,4-11,5 K20,

%2,1-2,8 Na20, %0,6-1,3 CaO, %0,01-0,2 MgO, %0,18-0,24 Fe203 ve %0,01-0,03 Tİ02 içeren birinci

kalite sırlık potasyum feldispat üretilebileceğini göstermektedir. Ayrıca, Balışeyh, Beyobası

bölgesindeki iri fraksiyonların -0,3 mm‘ye öğütülmesini takiben yapılan flotasyon çalışmaları ile %13,01

i K20, %2,28 Na20, %0,61 CaO, %0,01 MgO, % 0,16 Fe203 ve %0,002 Ti02 içeren birinci kalite sırlık

i potasyum feldispat üretilebilmektedir. Bu çalışma sonunda ince fraksiyon olarak ayrılan -5,6 mm‘nin

! sıva kumu, şlam olarak ayrılan -75um fraksiyonun da kiremit-tuğla hammaddesi olarak kullanılması

i mümkündür.

Anahtar Sözcükler: Potasyum Feldispat, Altere Granit, Flotasyon, Manyetik Ayırma

ABSTRACT

The possibilities of the production of high quality potassium feldspar in ceramics and porcelain industry

from Kırşehir district (Balışeyh, Ağaçören, Başköy) were investigated. The results showed that it is

possible to produce a first quality K-feldspar containing %10,4-11,5 K20, %2,1-2,8 Na20, %0,6-1,3

CaO, %0,01-0,2 MgO, %0,18-0,24 Fe203 and %0,01-0,03 Ti02 from coarse fractions which were wet

screened and ground to -0,6 mm by dry magnetic separation. Moreover, high quality K-feldspar

containing %13,01 K20, %2,28 Na20, %0,61 CaO, %0,01 MgO, % 0,16 Fe203 ve %0,002 Ti02 was

also produced from the samples taken from Balışeyh, Beyobası district by flotation. The undersize

fraction (-5,6 mm) which is not suitable for production of high quality potassium feldspar can be used

as plaster sand and slime fraction (-75 urn) may be used as raw material in brick and tile production.

Keywords: Potassium Feldspar, Altered Granite, Flotation, Magnetic Separation

Madencilik Yatırım Projelerinin Sosyal Karlılık Analiziyle Değerlendirilmesi Appraisal Of Mining Investment Projects With Social Profitability Analysis
Sayfa 25-30 M. Alper Demirbuğan

 OZET

Proje değerlendirmede kullanılan başlıca yaklaşımlar ticari ve sosyal karlılık analizleridir. Ticari karlılık

değerlendirmesinde karlılık, piyasa fiyatları ile belirlenir. Sosyal karlılık değerlendirmesinde ise karlılık

düzeyi, projede kullanılan üretim faktörlerinin ulusal ekonomiye olan gerçek maliyetlerinin yansıtıldığı gölge

fiyatlar kullanılarak araştırılır. Maden yatakları için hazırlanan projelerin sosyal karlılık analizi ile

değerlendirilmesi, ülkemizdeki sınırlı kaynakların optimum kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Proje Değerlendirme, Gölge Fiyat, Sosyal Karlılık.

ABSTRACT

Main approaches used in project evaluation are commercial and social profitability analysis. In the

commercial appraisal, profitability is determined by market prices. In the social profitability appraisal,

profitability level is determined by shadow prices by which real costs of all production means to national

economy used in project are reflected. Appraisal of mine invesment projects with social profitability

analysis has great importance for optimum use of scarce resourses of Turkey.

Keywords: Project Appraisal, Shadow Price, Social Profitability