Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 42 - Sayı 4 (Aralık 2003)
Jeoloji ve Madencilik Sistemi (Jms) ve Bir Bakır Sahasının Değerlendirilmesi The Geology And Mining System (Jms) And Valuation Of A Copper Field
Sayfa 3-13 Kaan Erarslan

ÖZET

Bu çalışmada, jeolojik modelleme ve maden değerlendirme konularında kullanılmak üzere Jeoloji ve Madencilik Sistemi (JMS) olarak adlandırılan bir yazılım paketi geliştirilmiş ve bir bakır sahasının değerlendirmesinde uygulaması yapılmıştır. JMS, işlevleri açısından kendi alanındaki yazılımların temel hesaplama ve görüntüleme imkanlarını sunmaktadır. Veri tabanı oluşturma, sondaj kuyu kesit çizimi, harita çizimleri, 3B yüzey çizimleri, yüzey kesit çizimleri, 3B cevher modelleme, açık ocak tasarımı ve görüntülenmesi yanı sıra, kompozit hesapları, variogram modelleme ve hacim hesapları da sistem tarafından gerçeklenebilmektedir. Sistem, bir bakır sahasında uygulanmış, elde edilen sonuçlar sistemin jeolojik modelleme ve maden değerlendirmede kullanılabilirliğini göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Jeolojik Modelleme, Maden Değerlendirme, Açık Ocak Tasarımı, 3 Boyutlu Cevher Görüntüleme.

ABSTRACT

In this study, a geological modeling and mine valuation software package, namely Geology and Mining System (JMS), has been developed and applied to a copper district. JMS provides the basic estimation and visualization functions of similar software. Database preparation, drill hole sectioning, contour mapping, 3D surface drawing, surface sections, 3D ore body modeling, open pit design and visualization could be realized by the system as well as compositing, variogram modeling and volume calculations. The system has been applied to a copper field and the results have revealed that it could be used for geological modeling and mine valuation.

Keywords: Geological Modeling, Mine Valuation, Open Pit Design, 3D Ore Body Visualization.

Küre Bakır Cevherinin Bakteriyel Liçi - Bacterial Leaching Of Kure Copper Ore
Sayfa 15-25 Ata Akçıl, Hasan Çiftçi

ÖZET

Bakterilerin günümüzde karıştırma ve yığın liçi proseslerinde kullanımı ile düşük tenörlü, kompleks cevherlerin ve madencilik artıklarının ekonomik olarak işlenmektedir. Küre Bakır işletmesi tesisine beslenen dissémine ve masif olarak adlandırılan iki farklı bakır cevherinin bir karışımı olan tüvenan cevher üzerinde bakteriyel liç deneyleri yapılmıştır. Bu liç işleminde, "Acidithiobacillus ferrooxidans" bakteri kültürü kullanılarak 576 saat boyunca; bakteri sayımı, pH, bakır ve demir kazanımları izlenmiştir. Katı oranının artmasıyla (%1->%5) bakterinin oksidasyon yeteneği azalmakta ve bununla ilgili olarak liç hızı düşmektedir. Bu durumda bakır kazanımı % 68‘den % 45‘ e, demir kazanımı ise % 35‘den % 20‘ye düşmektedir. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda, kullanılan bu bakteri türü için cevherin katı oranının artması ile bakır kazanım verimlerinin düştüğü gözlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Bakteriyel Liç, "Acidithiobacillus Ferrooxidans", Bakır Kazanımı, Sülfürlü Cevherler, Çevre, Biyoteknoloji.

ABSTRACT

Currently, low-grade and complex ores and mining wastes can be processed economically by using bacteria in heap and agitation leaching processes. Bacterial leaching tests are performed on the runof- mine ore which is a mixture of two different massive and dissémine copper ores, fed to Küre Copper Plant. In this leaching process, using "Acidithiobacillus ferrooxidans" culture, bacteria count, pH, copper and iron recoveries are monitored during the 576 hours of test period. By increasing the solid ratio (1%-»5 %) the oxidation ability of bacteria decreases, thus the leaching rate. Therefore copper and iron recoveries decreased from 68 %, 35 % and 45 %, 20 %, respectively. As a result of laboratory tests, it is found that as the pulp density increased, the efficiency of copper recovery decreased using this bacterial culture.

Keywords: Bacterial Leaching, "Acidithiobacillus Ferrooxidans", Copper Recovery, Sulphidic Ores, Environment, Biotechnology.

Türkiye Linyitleri İçin Fiyatlandırma Modeli Oluşturulması - Development Of Pricing Model For Turkish Lignites
Sayfa 27-35 Sermin Elevli, Ahmet Demirci

ÖZET

Trimetil borat, çoğunlukla, önemli miktarda hidrojen depolama özelliği olan ve yakıt hücrelerinde kullanılma potansiyeli yüksek olan alkali metal borhidrür bileşiklerinin üretiminde kullanılmaktadır. Ayrıca, hidrolik sıvı ve yağlayıcı maddelerde katkı, ahşap koruyucu, polimerizasyon katalizörü, kaynak işlemlerinde flaks, yüksek borat esterlerinin sentezi, seramik, organik sentezleme vb. amaçlarla da kullanılmakta ve üretim yöntemi tinkal, borik asit ya da bor oksitin metanol ile tepkimeye sokulması ilkesine dayanmaktadır. Trimetil borat üretim yöntemlerinde, azeotrop oluşma eğiliminden dolayı, saf trimetil borat yerine önemli ölçüde trimetil borat-metanol azeotropu oluşmaktadır. Ayrıca, endüstriyel ölçekte yapılan çalışmalarda üretim verimleri %80‘i nadiren aşmakta ve metanolün ayrılarak saf trimetil borat eldesi için de çeşitli ilave yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu yazının amacı, trimetil borat ve trimetil borat-metanol azeotropunun üretim yöntemleri ve trimetil boratın saflaştırılması hakkında bilgi vermektir.

Anahtar Sözcükler: Boraks, Trimetil Borat, Trimetil Borat-Metanol Azeotropu, Borhidrür

ABSTRACT

Trimethyl borate is primarily used in the production of alkaline metal borohydrides that are unique materials in their ability to carry large amounts of hydrogen, offering great potential as a fuel in fuel cells. It is also used as oil and lubricant additive, wood preservative, polymerization catalyst and in brazing and soldering flux, synthesis of higher borate esters, ceramics, organic synthesis, etc. and its production method is based on the reaction of either tincal, boric acid or boric oxide with methanol. In the production of trimethyl borate, due to the tendency of azeotrope formation, the product trimethyl borate is obtained in the form of trimethyl borate-methanol azeotrope. On the other hand, recoveries rarely exceed 80% and additional purification steps are required for the separation of methanol from the reaction medium to produce pure trimethyl borate. The purpose of this paper is to give information about the production and purification methods of trimethyl borate and trimethyl borate-methanol azeotrope.

Key Words: Borax, Trimethyl Borate, Trimethyl Borate-Methanol Azeotrope, Borohydride

Trimetil Borat [B(Och3)3] Üretim Yöntemleri - Trimethyl Borat [B(Och3)3] Production Methods
Sayfa 37-42 Abdullah Obut, İsmail Girgin

ÖZET

Trimetil borat, çoğunlukla, önemli miktarda hidrojen depolama özelliği olan ve yakıt hücrelerinde kullanılma potansiyeli yüksek olan alkali metal borhidrür bileşiklerinin üretiminde kullanılmaktadır. Ayrıca, hidrolik sıvı ve yağlayıcı maddelerde katkı, ahşap koruyucu, polimerizasyon katalizörü, kaynak işlemlerinde flaks, yüksek borat esterlerinin sentezi, seramik, organik sentezleme vb. amaçlarla da kullanılmakta ve üretim yöntemi tinkal, borik asit ya da bor oksitin metanol ile tepkimeye sokulması ilkesine dayanmaktadır. Trimetil borat üretim yöntemlerinde, azeotrop oluşma eğiliminden dolayı, saf trimetil borat yerine önemli ölçüde trimetil borat-metanol azeotropu oluşmaktadır. Ayrıca, endüstriyel ölçekte yapılan çalışmalarda üretim verimleri %80‘i nadiren aşmakta ve metanolün ayrılarak saf trimetil borat eldesi için de çeşitli ilave yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu yazının amacı, trimetil borat ve trimetil borat-metanol azeotropunun üretim yöntemleri ve trimetil boratın saflaştırılması hakkında bilgi vermektir.

Anahtar Sözcükler: Boraks, Trimetil Borat, Trimetil Borat-Metanol Azeotropu, Borhidrür

ABSTRACT

Trimethyl borate is primarily used in the production of alkaline metal borohydrides that are unique materials in their ability to carry large amounts of hydrogen, offering great potential as a fuel in fuel cells. It is also used as oil and lubricant additive, wood preservative, polymerization catalyst and in brazing and soldering flux, synthesis of higher borate esters, ceramics, organic synthesis, etc. and its production method is based on the reaction of either tincal, boric acid or boric oxide with methanol. In the production of trimethyl borate, due to the tendency of azeotrope formation, the product trimethyl borate is obtained in the form of trimethyl borate-methanol azeotrope. On the other hand, recoveries rarely exceed 80% and additional purification steps are required for the separation of methanol from the reaction medium to produce pure trimethyl borate. The purpose of this paper is to give information about the production and purification methods of trimethyl borate and trimethyl borate-methanol azeotrope.

Key Words: Borax, Trimethyl Borate, Trimethyl Borate-Methanol Azeotrope, Borohydride