Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 42 - Sayı 4 (Aralık 2003)
Jeoloji ve Madencilik Sistemi (Jms) ve Bir Bakır Sahasının Değerlendirilmesi The Geology And Mining System (Jms) And Valuation Of A Copper Field
Sayfa 3-13 Kaan Erarslan

 ÖZET

Bu çalışmada, jeolojik modelleme ve maden değerlendirme konularında kullanılmak üzere Jeoloji ve

Madencilik Sistemi (JMS) olarak adlandırılan bir yazılım paketi geliştirilmiş ve bir bakır sahasının

değerlendirmesinde uygulaması yapılmıştır. JMS, işlevleri açısından kendi alanındaki yazılımların

temel hesaplama ve görüntüleme imkanlarını sunmaktadır. Veri tabanı oluşturma, sondaj kuyu kesit

çizimi, harita çizimleri, 3B yüzey çizimleri, yüzey kesit çizimleri, 3B cevher modelleme, açık ocak

tasarımı ve görüntülenmesi yanı sıra, kompozit hesapları, variogram modelleme ve hacim hesapları da

sistem tarafından gerçeklenebilmektedir. Sistem, bir bakır sahasında uygulanmış, elde edilen sonuçlar

sistemin jeolojik modelleme ve maden değerlendirmede kullanılabilirliğini göstermiştir.

Anahtar Sözcükler: Jeolojik Modelleme, Maden Değerlendirme, Açık Ocak Tasarımı, 3 Boyutlu

Cevher Görüntüleme.

ABSTRACT

In this study, a geological modeling and mine valuation software package, namely Geology and Mining

System (JMS), has been developed and applied to a copper district. JMS provides the basic estimation

and visualization functions of similar software. Database preparation, drill hole sectioning, contour

mapping, 3D surface drawing, surface sections, 3D ore body modeling, open pit design and

visualization could be realized by the system as well as compositing, variogram modeling and volume

calculations. The system has been applied to a copper field and the results have revealed that it could

be used for geological modeling and mine valuation.

Keywords: Geological Modeling, Mine Valuation, Open Pit Design, 3D Ore Body Visualization.

Küre Bakır Cevherinin Bakteriyel Liçi - Bacterial Leaching Of Kure Copper Ore
Sayfa 15-25 Ata Akçıl, Hasan Çiftçi

 ÖZET

Bakterilerin günümüzde karıştırma ve yığın liçi proseslerinde kullanımı ile düşük tenörlü, kompleks

cevherlerin ve madencilik artıklarının ekonomik olarak işlenmektedir. Küre Bakır işletmesi tesisine

beslenen dissémine ve masif olarak adlandırılan iki farklı bakır cevherinin bir karışımı olan tüvenan

cevher üzerinde bakteriyel liç deneyleri yapılmıştır. Bu liç işleminde, "Acidithiobacillus ferrooxidans"

bakteri kültürü kullanılarak 576 saat boyunca; bakteri sayımı, pH, bakır ve demir kazanımları

izlenmiştir. Katı oranının artmasıyla (%1->%5) bakterinin oksidasyon yeteneği azalmakta ve bununla

ilgili olarak liç hızı düşmektedir. Bu durumda bakır kazanımı % 68‘den % 45‘ e, demir kazanımı ise %

35‘den % 20‘ye düşmektedir. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda, kullanılan bu bakteri türü için

cevherin katı oranının artması ile bakır kazanım verimlerinin düştüğü gözlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Bakteriyel Liç, "Acidithiobacillus Ferrooxidans", Bakır Kazanımı, Sülfürlü

Cevherler, Çevre, Biyoteknoloji.

ABSTRACT

Currently, low-grade and complex ores and mining wastes can be processed economically by using

bacteria in heap and agitation leaching processes. Bacterial leaching tests are performed on the runof-

mine ore which is a mixture of two different massive and dissémine copper ores, fed to Küre Copper

Plant. In this leaching process, using "Acidithiobacillus ferrooxidans" culture, bacteria count, pH, copper

and iron recoveries are monitored during the 576 hours of test period. By increasing the solid ratio (1

%-»5 %) the oxidation ability of bacteria decreases, thus the leaching rate. Therefore copper and iron

recoveries decreased from 68 %, 35 % and 45 %, 20 %, respectively. As a result of laboratory tests, it

is found that as the pulp density increased, the efficiency of copper recovery decreased using this

bacterial culture.

Keywords: Bacterial Leaching, "Acidithiobacillus Ferrooxidans", Copper Recovery, Sulphidic Ores,

Environment, Biotechnology.

Türkiye Linyitleri İçin Fiyatlandırma Modeli Oluşturulması - Development Of Pricing Model For Turkish Lignites
Sayfa 27-35 Sermin Elevli, Ahmet Demirci

 ÖZET

Trimetil borat, çoğunlukla, önemli miktarda hidrojen depolama özelliği olan ve yakıt hücrelerinde

kullanılma potansiyeli yüksek olan alkali metal borhidrür bileşiklerinin üretiminde kullanılmaktadır.

Ayrıca, hidrolik sıvı ve yağlayıcı maddelerde katkı, ahşap koruyucu, polimerizasyon katalizörü, kaynak

işlemlerinde flaks, yüksek borat esterlerinin sentezi, seramik, organik sentezleme vb. amaçlarla da

kullanılmakta ve üretim yöntemi tinkal, borik asit ya da bor oksitin metanol ile tepkimeye sokulması

ilkesine dayanmaktadır. Trimetil borat üretim yöntemlerinde, azeotrop oluşma eğiliminden dolayı, saf

trimetil borat yerine önemli ölçüde trimetil borat-metanol azeotropu oluşmaktadır. Ayrıca, endüstriyel

ölçekte yapılan çalışmalarda üretim verimleri %80‘i nadiren aşmakta ve metanolün ayrılarak saf trimetil

borat eldesi için de çeşitli ilave yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu yazının amacı, trimetil borat

ve trimetil borat-metanol azeotropunun üretim yöntemleri ve trimetil boratın saflaştırılması hakkında

bilgi vermektir.

Anahtar Sözcükler: Boraks, Trimetil Borat, Trimetil Borat-Metanol Azeotropu, Borhidrür

ABSTRACT

Trimethyl borate is primarily used in the production of alkaline metal borohydrides that are unique

materials in their ability to carry large amounts of hydrogen, offering great potential as a fuel in fuel

cells. It is also used as oil and lubricant additive, wood preservative, polymerization catalyst and in

brazing and soldering flux, synthesis of higher borate esters, ceramics, organic synthesis, etc. and its

production method is based on the reaction of either tincal, boric acid or boric oxide with methanol. In

the production of trimethyl borate, due to the tendency of azeotrope formation, the product trimethyl

borate is obtained in the form of trimethyl borate-methanol azeotrope. On the other hand, recoveries

rarely exceed 80% and additional purification steps are required for the separation of methanol from

the reaction medium to produce pure trimethyl borate. The purpose of this paper is to give information

about the production and purification methods of trimethyl borate and trimethyl borate-methanol

azeotrope.

Key Words: Borax, Trimethyl Borate, Trimethyl Borate-Methanol Azeotrope, Borohydride

Trimetil Borat [B(Och3)3] Üretim Yöntemleri - Trimethyl Borat [B(Och3)3] Production Methods
Sayfa 37-42 Abdullah Obut, İsmail Girgin

 ÖZET

Trimetil borat, çoğunlukla, önemli miktarda hidrojen depolama özelliği olan ve yakıt hücrelerinde

kullanılma potansiyeli yüksek olan alkali metal borhidrür bileşiklerinin üretiminde kullanılmaktadır.

Ayrıca, hidrolik sıvı ve yağlayıcı maddelerde katkı, ahşap koruyucu, polimerizasyon katalizörü, kaynak

işlemlerinde flaks, yüksek borat esterlerinin sentezi, seramik, organik sentezleme vb. amaçlarla da

kullanılmakta ve üretim yöntemi tinkal, borik asit ya da bor oksitin metanol ile tepkimeye sokulması

ilkesine dayanmaktadır. Trimetil borat üretim yöntemlerinde, azeotrop oluşma eğiliminden dolayı, saf

trimetil borat yerine önemli ölçüde trimetil borat-metanol azeotropu oluşmaktadır. Ayrıca, endüstriyel

ölçekte yapılan çalışmalarda üretim verimleri %80‘i nadiren aşmakta ve metanolün ayrılarak saf trimetil

borat eldesi için de çeşitli ilave yöntemlerin kullanılması gerekmektedir. Bu yazının amacı, trimetil borat

ve trimetil borat-metanol azeotropunun üretim yöntemleri ve trimetil boratın saflaştırılması hakkında

bilgi vermektir.

Anahtar Sözcükler: Boraks, Trimetil Borat, Trimetil Borat-Metanol Azeotropu, Borhidrür

ABSTRACT

Trimethyl borate is primarily used in the production of alkaline metal borohydrides that are unique

materials in their ability to carry large amounts of hydrogen, offering great potential as a fuel in fuel

cells. It is also used as oil and lubricant additive, wood preservative, polymerization catalyst and in

brazing and soldering flux, synthesis of higher borate esters, ceramics, organic synthesis, etc. and its

production method is based on the reaction of either tincal, boric acid or boric oxide with methanol. In

the production of trimethyl borate, due to the tendency of azeotrope formation, the product trimethyl

borate is obtained in the form of trimethyl borate-methanol azeotrope. On the other hand, recoveries

rarely exceed 80% and additional purification steps are required for the separation of methanol from

the reaction medium to produce pure trimethyl borate. The purpose of this paper is to give information

about the production and purification methods of trimethyl borate and trimethyl borate-methanol

azeotrope.

Key Words: Borax, Trimethyl Borate, Trimethyl Borate-Methanol Azeotrope, Borohydride