Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 44 - Sayı 1 (Mart 2005)
Bazı Kumtaşlarında Mekanik, İndeks ve Petrografik Özellikler Arasındaki İlişkilerin Eşlenik İlişki Analizi ile İncelenmesi - Investigation of Relations Between Mechanical, Index and Petrographic Features in Some Sandstones by Conjugate Relation Analy
Sayfa A. Erhan Tercan, Bahtiyar Ünver, Bülent Tiryaki, Deniz Özbilgin

 ÖZET 

 Kumtaşlarına ilişkin mekanik ve indeks özelliklerin petrografik özelliklerden önemli ölçüde etkilendiği bilinmektedir. Söz konusu kayaç özellikleri arasındaki etkileşimler ise oldukça karmaşıktır. Bu çalışmada Ankara çevresinden alınan kumtaşlarının mekanik-indeks ve mekanik-petrografik özellik çiftleri arasındaki ilişkiler eşlenik ilişki analizi kullanarak incelenmiştir. Mekanik özellikler olarak tek eksenli basınç dayanımı, elastisite modülü ve P dalga hızı; indeks özellikler olarak Shore scleroscope sertliği, NCB koni delici sertliği, Schmidt geri sıçrama sayısı ve nokta yükleme dayanımı indeksi; petrografik özellikler olarak da doku katsayısı, çimentolaşma katsayısı, mineral tanesi /kayaç parçası oranı ve mineral tanesi ortalama boyu dikkate alınmıştır. Bu değişken kümelerinin eşlenik ilişki analizi ile incelenmesi sonucunda mekanik özellikler arasında eşlenik değişken çiftlerine en çok katkı yapan değişkenin P dalga hızı olduğu görülmüştür. 

 Anahtar Sözcükler: Eşlenik İlişki Analizi, İndeks Özellikler, Kumtaşı, Mekanik Özellikler, Petrografik Özellikler  

 

 

 

ABSTRACT 

 Mechanical and index properties of sandstones are known to be largely affected by their petrographıc properties. However, the interactions between these properties are quite complex. In this study, the relationship between mechanical - index properties and also mechanical - petrographic properties of sandstones collected around Ankara are investigated by using canonical correlation analysis. Mechanical properties included uniaxial compressive strength, modulus of elasticity and P wave velocity; index properties, Shore scleroscope hardness, NCB cone indenter hardness, Schmidt hammer rebound number and point load strength index; petrographic properties are texture coefficient, cementation coefficient, ratio of mineral grain to rock fragments and mean size of mineral grain. It is seen from canonical correlation analysis of the sets of these variables that the most contributing variable to the pairs of the canonical variables among the mechanical properties is P wave velocity. 

 Keywords: Canonical Correlation Analysis, Index Properties, Sandstone, Mechanical Properties, Petrographic Properties

Maden Yataklarının Değerlendirilmesinde Statik ve Dinamik Karlılık Oranı Yöntemleri - Static and Dynamic Profit Ratio Methods in the Assessment of Mineral Deposits
Sayfa M. Alper Demirbugan

 ÖZET 

 Bu yazıda birer statik ve dinamik karlılık oranı yöntemleri olan geri ödeme süresi karlılık oranı ve iç karlılık oranı arasındaki ilişki incelenmekte ve konu bir maden yatağının değerlendirmesine uygulanarak örneklenmektedir. Geri ödeme süresi karlılık oranı yönteminin madencilik sektöründe de karşılaşılaşılan yaşam süresi uzun ve karlılık oranı yüksek olan projelere uygulanması iç karlılık oranına çok yakın tahminde bulunulmasını sağlamaktadır.  

 Anahtar Sözcükler: Geri Ödeme Süresi Karlılık Oranı, İç Karlılık Oranı, Dinamik Karlılık Yöntemleri, Statik Karlılık Yöntemleri. 

 

 

 

ABSTRACT 

 In this paper, the relationship between two methods of static and dynamic profitability ratios namely; the reciprocal of payback period method and the internal rate of return method is investigated with reference to the appraisal of a particular coal mine deposit. Applying the reciprocal of payback period rule to projects with high profitability and long economic life which can also be seen in mining sector, ensures a very  close approximation to the project`s internal rate of return. 

 Keywords:  Reciprocal of Payback Period, Internal Rate of Return, Dynamic Profitability Methods, Static Profitability Methods. 

Polisakkaritlerin Flotasyonda Bastırıcı Olarak Kullanımı ve Soğurum Mekanizmaları - The Use of Polysaccharides as Flotation Suppressors and the Cooling Mechanisms
Sayfa Özlem Bıçak, Zafir Ekmekçi

 ÖZET 

 Organik bastırıcıların flotasyonda kullanımı seçimli olmadıklarının düşünülmesi nedeniyle sınırlı kalmıştır. Ancak, son yıllarda yapılan araştırmalarda polisakkarit türü organik bastırıcıların, özellikle CMC gibi bir fonksiyonel grupla yer değiştirme yaparak kimyasal yapısı yeniden düzenlenmiş polisakkaritlerin, seçimli bastırıcı olarak kullanılabilecekleri ve hatta sülfürlü minerallerin seçimli flotasyonunda kullanılan inorganik bastırıcıların yerini alabilecekleri ortaya konmuştur. Polisakkaritlerin temelde mineral yüzeyinde bulunan metal oksit/hidroksit bileşikleri ile tepkimeye girerek soğruldukları belirtilmektedir. Bununla beraber, kullanılan polisakkarit bastırıcının kimyasal yapısı ve minerallerin yüzey özelliklerine bağlı olarak hidrojen ve hidrofobik bağ oluşturarak da soğurum gerçekleşebilmektedir. Bu yazıda farklı kimyasal ve yapısal özelliklere sahip polisakkarit türü bastırıcıların soğurum mekanizmaları detaylı olarak tartışılmıştır.  

 Anahtar Sözcükler: Flotasyon, Bastırıcılar, Polisakkaritler, Sülfürlü Mineraller 

 

 

 

ABSTRACT 

 The use of organic depressants in flotation remained restricted for very long times since they were considered as non-selective depressants. However, recent research works have shown that polysaccharides, particularly with modified chemical structure, could be used as selective depressants and they were promising selective depressants that could replace the inorganic modifiers in differential flotation of sulphide minerals. The main adsorption mechanism of the polysaccharides occurs through interaction with the metal oxide/hydroxide species at the surface of minerals. In addition to that depending on chemical structure of the polysaccharides and surface properties of the minerals, adsorption can also take place through hydrogen and hydrophobic bonding. In this paper, adsorption mechanisms of various polysaccharides having different chemical and structural properties are discussed in detail. 

 Keywords: Flotation, Depressants, Polysaccharides, Sulfide Minerals 

 

 

ASTM ve TSE Doğal Taş Standartlarının Karşılaştırılması - Comparison of ASTM and TSE Natural Stone Standards
Sayfa Sedat Büyüksağış, Sevgi Gürcan

 ÖZET 

 Doğal taşların kullanım yerlerini belirlemede ve kullanım yerine uygun olup olmadıklarını saptamada standartlar etkin rol oynar. Standartlara uygun olan doğal taşlar ticari olarak alınıp satılabilirken, standart dışı olan doğa taşlar ise piyasadan çıkartılmakta veya yaygın kullanım olanağı bulamamaktadır. Bu yolla daha kaliteli ve dayanımı yüksek olan doğal taşlar renk, desen gibi benzerliklerinden dolayı standart dışı olan doğal taşlardan ayrılarak, gereksiz rekabet önlenmiş olmaktadır. Türk Standartları Enstitüsü (TSE)`de Türkiye`deki doğal taşlar için ASTM kaynaklı olan ilgili standartları uyarlayarak mevcut düzenlemeleri getirmiştir. Ancak, TSE ile ASTM standartlarının beklentileri aynı grup kayaçlar için birbirine uymamakta ve farklılıklar göstermektedir. Bu çalışmada doğal taşlara ilişkin TSE ve ASTM standartları karşılaştırılarak mevcut durum irdelenmiştir. 

 Anahtar Sözcükler: Doğal taşlar, Standartlar, TSE, ASTM, Fiziko-Mekanik Özellikler 

 

 

 

ABSTRACT 

 Standards play an important role in determining the using ares of natural stones and identifying their suitability in these areas. Natural stones that are appropriate for standards can be commercially handled while non-standard natural stones are removed from market or can not be used widespread. In this way ,natural stones with high quality and stength are separated from non-standard ones and unnecessary competition is avoided. Turkish Standards Instution (TSE) made arrangements avaible for natural stones, by adapting the related standards from ASTM However,the expectations from TSE and ASTM are not compotible for the some group of rocks.In this study, the current situation is examined by comparing TSE and ASTM standards for natural stones. 

 Keywords: Natural Stones, Standards, TSE, ASTM, Physico-Mechanical Properties