Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 48 - Sayı 1 (Mart 2009)
Borik Asit Üretiminde Amonyum Tuzları, İnorganik ve Organik Asit Liç Sistemlerinin İncelenmesi - Investigation of Ammonium Salts, Inorganic and Organic Acid Leaching Systems in Boric Acid Production
Sayfa Ata Akçıl, Ayşenur Tuncuk, Hacı Deveci

 Türkiye yaklaşık 800 milyon ton rezervi ile dünyanın en büyük bor kaynaklarına sahiptir. Kolemanit, üleksit ve tinkal Türkiye‘de en fazla çıkartılan bor mineralleridir. Bu mineraller rafine boraks, perborat, boraks dekahidrat ve borik asit gibi çeşitli bor bileşiklerinin üretiminde hammadde olarak kullanılırlar. Bu bor bileşikleri özellikle cam, seramik ve deterjan sanayileri gibi farklı endüstrilerde kullanılmaktadır. En önemli bor bileşiklerinden biri olan borik asit, hidrometalürjik bir yöntemlerle, genellikle kolemanit cevher ve konsantrelerinin yüksek sıcaklıklarda sülfürik asitle liçi ve yüklü/doygun liç çözeltilerinden borik asitin kristallendirilmesi ile elde edilmektedir. Ancak, özellikle son yıllarda, sülfürik asite alternatif olarak diğer inorganik asitler, organik asitler ve amonyum tuzları borik asit üretimi için geniş bir şekilde araştırılmıştır. Borik asit, bu reaktiflerle bor minerallerinin hidrometalurjik reaksiyonu sonucu elde edilmektedir. Bu makalede, bor bileşiklerinin endüstrideki kullanım alanları, borik asit üretimi, potansiyel reaktif sitemleri ve kimyasal esasları incelenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Borik asit, Liç, Asit, Amonyum tuzu 

ABSTRACT 

Turkey has the largest boron resources in the world with an estimated ore reserve of approximately 800 million tonnes. Colemanite, ulexite and tincal are the most important boron minerals that are mined in Turkey. These minerals are used as the raw materials in the production of various boron compounds such as refined borax, perborate, borax decahydrate and boric acid for use in different industries including glass, ceramic and detergent industries. One of the most significant boron compounds, the boric acid is produced by hydrometallurgical processes, which generally involve the sulphuric leaching of colemanite ores/concentrates at high temperatures followed by the crystallization of boric acid from loaded/saturated solutions at low temperatures. However, in recent years, potential reagent systems (other inorganic acids, organic acids and ammonium salts) have been extensively investigated as an alternative to sulphuric acid treatment for the extraction of boric acid. In this paper, the industrial use of boron compounds, production of boric acid, potential reagent systems and their chemical fundamentals were critically reviewed. 

Keywords: Boric acid, Leaching, Acid, Ammonium salt 

Refrakter Altın Cevherlerine Uygulanan Ön İşlemler - Preliminary Operations on Refractory Gold Ores
Sayfa Hasan Çiftçi, Ata Akçıl

 Günümüzde doğrudan siyanür liçi ile düşük altın kazanımının elde edildiği refrakter özellikteki cevher yataklarına olan ilgi sürekli artmaktadır. Bu tür altın cevherlerinden siyanür liçi ile yüksek altın kazanımı (>%80) elde etmek için siyanür liçi öncesinde bir ön işlemin uygulanması gerekmektedir. Bu amaçla refrakter altın cevherlerinin oksidasyonu üzerine oldukça fazla çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda endüstriyel ölçekte bu tür cevherlerin oksidasyonu için kavurma, basınç oksidasyonu ve biyooksidasyon prosesleri geliştirilmiş ve uygulanmıştır.Ayrıca bu proseslere alternatif olarak geliştirilmiş yöntemler de (aşırı ince öğütme ve kimyasal oksidasyon) bulunmaktadır. Bu makalede, siyanür liçi öncesi refrakter altın cevherlerine uygulanan fiziksel, kimyasal ve biyolojik ön işlemler incelenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Refrakter altın cevheri, Ön işlem, Oksidasyon, Siyanür liçi. 

ABSTRACT 

Today, there has been an increasingly great interest in refractory ore bodies from which low gold recoveries have been obtained by direct cyanide leaching. It is necessary to apply a pretreatment to obtain high gold recovery (>80%) from such refractory ores by cyanide leaching. There have been many studies on the oxidation of refractory gold ores for this purpose. Consequently, apart from alternative methods (ultra-fine grinding and chemical oxidation), some processes such as roasting, pressure oxidation, and bio-oxidation have been developed and applied for oxidation of these ores in industrial scale. In this study, physical, chemical and biological pretreatment methods applied to refractory gold ores before cyanide leaching were investigated. 

Keywords: Refractory gold ore, Pretreatment, Oxidation, Cyanide leaching. 

Maden Atık Yönetimi; Macun Teknolojisi Kullanımı - Mine Waste Management; Putty Technology Usage
Sayfa Nuray Karapınar

 Madenlerin aranması, çıkarılması ve zenginleştirilmesi sonucu oluşan maden atıkları uygun şekilde 

bertaraf edilmediğinde, çevre ve insan sağlığı için tehdit oluşturabilmektedir. Bu nedenledir ki, maden 

atıkları, madencilik sektörü için kamuoyunun her zaman en fazla ilgisini çeken ve tartışma yaratan 

konulardan birisi olmuştur. Başlangıçta sadece zengin cevherlerin ekonomik olarak çıkarılabilmesinin 

bir sonucu olarak az miktarda olan cevher zenginleştirme artıkları, teknolojik gelişmelerle birlikte düşük 

tenörlü cevherlerin de ekonomik olarak işletilmeye başlanmasıyla hem miktar hem de nitelik olarak 

değişim göstermiş ve bu değişim cevher zenginleştirme artıklarının bertaraf edilmesini daha önemli bir 

konu haline getirmiştir. Bu durum artıkların kontrolsüz bertarafını dereceli olarak azaltaraksonlandırmış 

ve çökelme havuzları ve barajların kullanımını gündeme getirmiştir. 

Ancak, konvansiyonel yöntemleri içeren mevcut teknolojilerin güvenli olmayan birçok atık barajını miras 

bırakması, halkın artan ilgi ve baskısı ve global ve ulusal ölçekte artan sıkı yasal düzenlemeler, maden 

atıklarının yönetiminde yeni açılımlar‘ zorunlu kılmıştır. Bu amaçla yürütülen yeni teknoloji geliştirme 

çalışmalarında, macun teknolojisi ve susuzlandırılmış atık teknolojisi, 1995‘den günümüze oldukça 

hızlı bir gelişme göstermiştir. Bu gelişme, maden atıklarının bertaraf‘ konusunda sektöre hem işletme 

hem çevresel, hem de yasal mevzuatın uygulanması açısından birçok faydalar sağlamıştır. 

Anahtar Sözcükler: Maden Atıkları, Atık Bertaraf‘, Susuzlandırılmış Artıklar, Macun, Çevresel Fayda

Proses Mineralojisi: Cevher Hazırlamadaki Önemi, Ölçüm Yöntem ve Araçları-Bölüm I - Process Mineralogy: Mineral Preparation, Measurement Methods and Tools-Part I
Sayfa N. Metin Can, İlkay B. Çelik

 Günümüzde doğrudan siyanür liçi ile düşük altın kazanımının elde edildiği refrakter özellikteki cevher yataklarına olan ilgi sürekli artmaktadır. Bu tür altın cevherlerinden siyanür liçi ile yüksek altın kazanımı (>%80) elde etmek için siyanür liçi öncesinde bir ön işlemin uygulanması gerekmektedir. Bu amaçla refrakter altın cevherlerinin oksidasyonu üzerine oldukça fazla çalışma yapılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda endüstriyel ölçekte bu tür cevherlerin oksidasyonu için kavurma, basınç oksidasyonu ve biyooksidasyon prosesleri geliştirilmiş ve uygulanmıştır.Ayrıca bu proseslere alternatif olarak geliştirilmiş yöntemler de (aşırı ince öğütme ve kimyasal oksidasyon) bulunmaktadır. Bu makalede, siyanür liçi öncesi refrakter altın cevherlerine uygulanan fiziksel, kimyasal ve biyolojik ön işlemler incelenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Refrakter altın cevheri, Ön işlem, Oksidasyon, Siyanür liçi.