Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 49 - Sayı 1 (Mart 2010)
Basamak Patlatması Sonucu Oluşan Yığın Boyut Dağılımının Ampirik Modeller ile Tahmini ve Görüntü Analizi Yöntemleri ile Karşılaştırılması - Comparison of Stack Size Distribution Resulting from Step Blasting with Empirical Models and Image Analysis M
Sayfa Doğan Karakuş, Gürcan Konak, Ahmet Hakan Onur

Açık maden işletmelerinde basamaklar şeklinde üretim emniyetli ve ekonomik bir yöntem olarak başarı
ile uygulanmaktadır. Basarnaklı yapıların oluşturulmasında ve üretimin gerçekleştirilmesinde kaçınılmaz
olarak delme-patiatma operasyonları yapılmaktadır. Kaya kütlesinden cevher zenginleştirme öncesi
ince boyutlu malzeme üretimine kadar boyut küçültme göz önüne alındığında basamak patıatmaları
boyut küçültmenin ilk aşaması olarak diğer işlemlerin verimini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle
basamak patialmaiarında boyut dağılımının denetlenebilmesi ardışık işlemlerin verimliliği açısından
önemlidir. Basamak patialmaiarından boyut dağılımının belirlenmesi hem kontrol edilen değişkenler
(patlatma tasarım parametreleri) hem de kontrol edilemeyen değişkenler (kaya kütlesi özellikleri)
fazlalığı nedeniyle oldukça güçtür. Yığın boyut dağılımın belirlenmesi için önerilen modellerden KuzRam
ve KCO modeli bu makalede tartışılmıştır. Ayrıca boyut dağılımının belirlenmesi için kullanılan
görüntü işleme programlarından olan Split Desktop programı ile WipFrag programı kullanılarak boyut
dağılımı belirlenmiş, boyut dağılım tahmin modelleri arasında karşılaştırma yapılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Basamak Patlatması, Boyut Dağılımı, Kuz-Ram, KCO Modei,Görüntü Analizi

Doğaltaş Nihai Ürünlerinin Kayma Açısını Etkileyen Parametrelerin İstatistiksel Analizi - Statistical Analysis of Parameters Affecting Slip Angle of Natural Products
Sayfa Ali Sarıışık, Gencay Sarıışık

Çalışma, çıplak ayakla yürünen yüzeylerde kullanılan doğaltaşların, kayma emniyetinin yüksek olması
istenilen alanlarda, yayaların emniyetini artırıcı uygun yüzey işlernelerin belirlenmesi için yapılan
bir araştırmadır. Bu çalışmada, yüzeyleri işlenmiş doğaltaşların zemin kaplama malzemesi olarak
kullanılmasında, önemli bir parametre olan kayma açısı DIN 51097 "Çıplak Ayakla Gezilen Islak
Bölgelerin Kaymayı Önleme Özelliğinin Belirlenmesi" Standardı kullanılarak saptanmıştır. Oluşuıniarına
göre sınıflandırılmış 16 farklı tür doğaltaşın, farklı boyutlarda ve farklı yüzey işleme tekniklerinde, eğik
düzlem yöntemiyle kayma açıları belirlenmiştir. Doğaltaş plakaların kayma açısı değerlerini etkileyen
parametrelerin yüzey pürüzlülüğü, plaka boyutları, yüzey işlemede kullanılan abrasivlerin tane boyutları,
fiziksel ve mekanik özellikler olduğu tespit edilmiştir. Bu parametreler arasındaki ilişkiyi belirlemek
için istatistiksel analiz yapılmıştır. Doğaltaş plakaları, belirlenen istatistiksel analiz sonuçları dikkate
alınarak kayma açısı ve yüzey pürüzlülüğüne bağlı olarak, kullanım yerlerine göre sınıflandırılmıştır.
Anahtar sözcükler: Doğaltaş, Kayma Emniyeti, Kayma Açısı, Yüzey Pürüzlülük

Çatalağzı Termik Santral Katı Fosil Yakıtı Kırılma Davranışının Karıştırmalı Değirmen ve Bilyalı Değirmende Karşılaştırılması - Comparison of Fracture Fracture Behavior of Çatalağzı Thermal Power Plant with Mixed Mill and Ball Mill
Sayfa Selçuk Samanlı

Dar tane boyut gruplarında hazırlanmış fosil yakıt, karıştırmalı değirmende 360 dev/dak ve Bond
değirmeninde 70 dev/dak ile kuru olarak öğütülmüştür. Karıştırmalı değirmende "Bilya çapı/Değirmene
beslenen maksimum tane boyutu" arasında yaklaşık 2,5 gibi oransal yaklaşım olduğunda, kırılma hızı
maksimum gerçekleşmiştir. Değirmenlerde, bilyalar arası boşluğun %90`ı malzeme ile doldurulmuştur.
Değirmene bağlı kırılma parametre değeri, "aT", karıştırmalı değirmende 1,08 ve bilyalı değirmende
0,53`dür. Bu, -212+150 μm ve -425+300 μm dar tane boyut gruplarında karıştırmalı değirmen lehine,
yaklaşık 7 ve 5,5 kat hızlı gerçekleşen kırılma davranışının sonucudur. Karıştırmalı değirmende özgül
kırılma hızı 425 μm tane boyutunda maksimum iken, bilyalı değirmende bu boyut 2360 μm`dir.
Anahtar Sözcükler: Öğütme, Katı fosil yakıt, Karıştırmalı değirmen, Bond değirmen, Kırılma davranışı,
Özgül kırılma hızı.

Linyitlerin Kuru Zenginleştirmesinde Tabla Türü Havalı Ayırıcının İşlem Değişkenlerinin Etkisinin İncelenmesi - Investigation of the Effect of Process Variables of Tablet Type Air Separator in the Dry Enrichment of Lignites
Sayfa Murat Kademli, Derya Kalyon, Özcan Yıldırım Gülsoy

Bu çalışmada, laboratuar ölçekli tabla türü havalı bir ayıncı deney düzeneği kurulmuş ve Yeniköy
- Hisarönü linyit yatağından elde edilen numuneler üzerinde deneyler yapılmıştır. Ayınma etkisi
olduğu düşünülen tabla eğimi, besleme hızı ve tabla frekansı parametreleri 3 farklı kadernede
denenerek, toplam 27 farklı deney koşulunda çalışma yapılmıştır. En başarılı sonuçların elde edildiği
9 koşulda, Soma- Eynez yatağından alınan numuneler üzerinde deneyler tekrarlanmış ve sonuçlar
karşılaştırılmıştır.
Çalışma sonucunda, genel olarak besleme hızı ve tabla eğimindeki artışın ağırlık veriminde ve
yanabilir veriminde artışa, buna karşın atılan toplam kül miktarı ve temiz kömür kalori değerlerinde ise
düşüşe neden olduğu gözlenmiştir. Aynı zamanda tabla frekansındaki artışın, besleme hızı ve eğimin
etkisinin zıt yönünde davranım gösterdiği belirlenmiştir. Yeniköy- Hisarönü ve Soma - Eynez linyit
numuneleri ile yapılan deneyler sonucunda EP ve ayrım yoğunluğu (d
50
) değerleri sırasıyla, O,165 ve
1,67 g/cm3 ile O,19 ve 1,67 g/cm3 olarak elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Havalı Ayırıcı, Linyit, Kuru Zenginleştirme