Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 49 - Sayı 3 (Eylül 2010)
TKİ’ye Bağlı İşletmelerde Yaralanmalı İş Kazalarının Analizi - Analysis of Injured Work Accidents at TKI Affiliated Enterprises
Sayfa Seyhan Önder, Mustafa Önder

 ÖZET

Madencilik, oldukça fazla iş kazasının yaşandığı tehlikeli iş kolları arasında yer almaktadır. Yaşanan

iş kazaları çalışanlar ve işletmeler için önemli zararlara neden olmaktadır. Kaza analizleri ve bu

analizler sonucu saptanan risklerin azaltılması için alınacak önlemler yardımıyla, iş kazaları ve buna

bağlı zararlar önemli ölçüde azaltılabilir. Bu çalışmada 2001-2008 yılları arasında TKİ`ye bağlı yeraltı

ve yerüstü işletmelerinde meydana gelen kazalar, MINITAB 14 istatistiksel analiz paket programı

kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizlerde kaza nedenleri, kazalanan iş grupları ve kazalanan uzuvlar

veri olarak kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, yeraltı işletmelerinde en büyük riski göçük ve elle

taşımanın oluşturduğu, kazmacının en riskli iş grubu olduğu, yerüstü işletmeleri için ise en büyük riski

iş makinelerinin oluşturduğu, tamir-bakım-imalat bölümünün mekanik işlerinde çalışanların en riskli

iş grubu olduğu belirlenmiştir. Tüm işletmelerde iş kazaları sonucunda en fazla zarar gören uzvun el

olduğu belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler: TKİ, Kömür madenciliği, Kaza analizi, Mesleki yaralanmalar, ANOVA.

ABSTRACT

Mining sector is involved in the hazardous business having a lot of occupational accidents. Occurred

occupational accidents cause major damage for the workers and enterprises. Occupational accidents

and the related damage can be reduced significantly with the help of accident analysis and measures

to be taken to reduce of the risks identified as a result of this analysis. In this study, between the years

2001-2008 accidents occurring in the underground and the surface mining of Turkish Coal Enterprises

(TKİ) have been evaluated by using MINITAB 14 statistical analysis package program. Accident

reasons, work group having an accident and injured part of the body have been used as data. In result

of this study, it has been determined that manual handling and roof collapse create the highest risk as

well as the coal winner is the highest risky working group in underground coal mining. It has been found

that the machines create the highest risk in surface coal mining; also mechanical employees working

in the maintenance and manufacturing department are the highest risky working group in surface coal

mining. As a result of the accidents occurring underground and surface mining, it has been observed

that the hands are the most injured parts of the body.

Keywords: TKİ, Coal mining, Accident analysis, Occupational injuries, ANOVA.

Kütahya-Alayunt Diyatomit Cevherindeki Safsızlıkların Hidrosiklon ve Kalsinasyonla Giderilmesi - Kütahya-Alayunt Elimination of Impurities in Diatomite Ore by Hydrocyclone and Calcination
Sayfa İsmail Bentli

 ÖZET

Özellikle son yıllarda diyatomite olan ilgi artmış ve teknolojik ürün elde etmeye yönelik araştırmalarda

kullanılmaya başlanmıştır. Kütahya-Alayunt diyatomit yatağı daha önceleri işletilmiş önemli bir yatak

konumundadır. Bu çalışmada, cevherde bulunan kuvars, kum ve kil gibi safsızlıkların uzaklaştırılması

amacıyla hidrosiklon ve kalsinasyon yöntemleri denenmiştir. %84,42 SiO2 tenörlü Kütahya-Alayunt

diyatomit cevheri hidrosiklon yöntemiyle %90,15 SiO2 tenörüne, bu ürünün 900 oC`de kalsinasyonu

sonucunda da %92,84 SiO2 tenörüne yükseltilebilmektedir. Ürünler isteğe bağlı olarak filtrasyon,

seramik ve dolgu amaçlı olarak kullanılabilecek özelliklerdedir.

Anahtar Sözcükler: Diyatomit, Hidrosiklon, Kalsinasyon

ABSTRACT

Interest on diatomite has recently increased and it has been used in research work with the purpose

of developing technological products. Kütahya-Alayunt diatomite deposit was a formerly mined out

important deposit. In this study, hydrocyclone and calcination methods were examined to remove the

impurities, such as quartz, sand and clay, in the Kütahya-Alayunt diatomite. 84,42% SiO2 grade of

Kütahya-Alayunt diatomite ore was increased to 90.15% SiO2 by hydrocyclone and after calcination of

this product at 900 oC, 92.84% SiO2 grade was achieved. The diatomite products obtained in the study

were found to be suitable for use in ceramic industry as filtration and filling materials.

Keywords: Diatomite, Hydrocyclone, Calcination

Kuyucak Yöresine Ait Barit Cevherinin Flotasyonla Zenginleştirilmesi - Flotation Enrichment of Barite Ore from Kuyucak Region
Sayfa Hilal Özer Toklu, Emin Cafer Çilek

 ÖZET

Kuyucak  yöresinden  elle  toplanan  saf  barit  numunesinin  temas  açısı  ölçümü  ve  FTIR  spektrometri 

analiz  sonuçlarına  bağlı  olarak ham barit  cevheri  üzerinde  mekanik  flotasyon  deneyleri  yapılmıstır. 

Barit yüzeyine kimyasal adsorblandığı  belirlenen anyonik tip Aero 730 toplayıcısı  ile  kabul  edilebilir 

seviyede  bir  hidrofobiklik  elde  edilebildiği  belirlenmistir.  Sistematik  flotasyon  deneyleri  sonucunda, 

flotasyona  etki  eden  fiziksel  ve  kimyasal  değiskenlerin  (pH,  hava  akıs  hızı,  bastırıcı,  toplayıcı  ve 

köpürtücü  türü  ve  miktarı)  optimum  değerleri  bulunmustur.  Optimum  flotasyon  sartlarında  yapılan 

flotasyon deneyinde % 92,59 BaSO4 içeren bir konsantre üretimi mümkün olmustur. Ayrıca flotasyon 

verimine tane boyutunun etkisini belirlemek için 75+53 μm, -53+38 μm ve -38 μm tane boyutundaki 

örneklerle optimum flotasyon kosullarında flotasyon deneyleri yapılmıs ve tane boyutu ile konsantre 

kalitesi arasındaki iliski incelenmistir. 

Anahtar Sözcükler: Flotasyon, Barit

ABSTRACT

Depending on the results of contact angle measurements and FTIR spectra analyses of handpicked 

pure  barite  sample  from  Kuyucak  region,  the  mechanical  flotation  experiments  were  carried  out 

with raw barite ore. An acceptable floatability was obtained by using the anionic collector Aero 730, 

which was chemically adsorbed on barite surface. As a result of systematical flotation experiments, 

the  optimum  values  of  physical  and  chemical  parameters  (pH,  airflow  rate,  types  and  amounts  of 

depressant,  collector  and  frother)  affecting  the  flotation  were  determined.  Flotation  of  the  ore  was 

produced a barite concentrate assaying 92,59% BaSO4 under optimum flotation conditions. Otherwise, 

several flotation tests were carried out to determine the effect of particle size on flotation performance 

with -75+53 μm, -53+38 μm and -38 μm particle size samples under optimum flotation conditions and 

the relation between particle size and the quality of concentrate were investigated.

Keywords: Flotation, Barite

Çekme Kepçeli Yerkazarda Olağan Basamak Kazısı ile Tepeden Kazıda İs Döngü Süreleri, Bileşenleri ve Enerji Tüketim Değişkenleri Karşılaştırması – Olay Çalışması - Comparison of Trench-to-Dig Crashing Periods, Components and Energy Consumption Variabl
Sayfa Metin Özdoğan, Abdurrahim Özgenoğlu

 ÖZET

Bu yazıda çekme kepçe olağan basamak kazısı ile tepeden kazı hakkında genel bilgi verilmis olup 15 

m3 kapasiteli bir P&H/Page 736 model yerkazarda, her iki tür kazıda yapılan is döngü süresi, bilesenleri 

ve enerji tüketim ölçüm ve sonuçları verilmistir. Ölçümler kontrol panelinde çektiris, kaldırıs, döndürüs 

doğru akım motorları için mevcut test sinyal çıkıs noktalarından, armatür voltaj ve akım geri besleme 

sinyalleri ve çalısma döngüsü süreleri kaydedilerek yapılmıstır. Ölçüm sistemi ve DC motor  güç ve 

enerji hesaplama ilkesine kısaca değinilmistir. Bitisik iki çekme kepçe diliminde (basamak) ölçülen 59 

adet normal basamak kazısı ve 74 adet tepeden kazı is döngüsü süre ve enerji yönünden incelenmistir. 

Her iki  tür kazıda izlenen değiskenler verilmis ve birbiri  ile  karsılastırılmıstır. Tepeden kazı yöntemi; 

üretkenlik, kova dolma çarpanı, kova ve donanımına etkileri yönünden tartısılmıstır. Ayrıca, is döngüsü 

bilesenleri  süre  ve  enerji  tüketimi  yönünden  incelenip  yorumlanmıstır.  Döndürüs  deviniminin  düsük 

enerji tüketimi nedeni açıklanmıstır. 

Anahtar  Sözcükler:  Çekme  Kepçeli  Yerkazar,  Olağan  Basamak  Kazısı,  Tepeden  Kazı,  İs  Döngü 

Bilesenleri, Enerji Tüketim Değiskenleri

ABSTRACT

In this article, dragline normal bench digging and bench chopping are explained in general and the 

results of studies with both types of digging are given for a 15 m3 bucket P&H/Page 736 model dragline 

excavator in terms of cycle time, components, and energy consumption. Measurements were made 

from the control panel of the equipment by recording the cycle times and  the armature voltage and 

feedback current signals for drag, hoist and swing direct current motors. Measuring system and the 

principle of calculation of DC motor power and energy are given. 74 bench chopping cycles and 59 

normal  bench  digging  cycles  were  monitored  at  two  adjacent  dragline  slices  (benches).  Monitored 

parameters of  both digging modes are given and compared. Bench chopping is discussed in terms of 

productivity, bucket fill factor, impact on bucket and rigging. Furthermore,components comprising work 

cycle in terms of time and energy consumption are investigated and interpreted. The reason for the 

comparetively lower energy consumption in swing motion is explained.

Keywords: Dragline Excavator, Normal Bench Digging, Bench Chopping, Cycle Time Components, 

Energy Consumption Parameters