Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 52 - Sayı 2-3 (Haziran-Eylül 2013)
Andezit Kesim Artıklarının Puzolanik Özelliklerinin Araştırılması - Investigation of Puzolanic Properties of Andesite Cut Remains
Sayfa Hakan Ceylan, Metin Davraz

Doğal taşların ocaklardan çıkarılması, fabrikalarda kesilmesi ve parlatılması işlemlerinde farklı
boyutlarda oldukça fazla miktarda artık açığa çıkmaktadır. Bu artık miktarının genel olarak % 20-30
civarında olduğu bildirilmektedir. Ancak bazen doğal taş bloklarının çatlak, süreksizlik ve kesilebilirlik
durumuna göre bu oran % 50-60`lara kadar çıkabilmektedir. Andezit inşaat sektöründe, Türkiye`de ve
dünyanın birçok yerinde kaldırım taşı, bordür, merdiven basamağı, denizlik yapımı gibi işlerde uzun
sürelerden beri kullanılan doğal taşlardan biridir. Andezitin volkanik kökenli bir kayaç olması ve yüksek
oranda SiO2 içermesi nedeniyle, kayacın işlenmesi sırasında açığa çıkan artık tozlar puzolanik özellik
gösterebilir. Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre, Isparta Merkez Direkli Köyü civarından çıkarılan
andezitlere ait toz artıkların puzolanik özellikler açısından uygun özellikte olduğu belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler : Doğal taş, Andezit Toz Atığı, Puzolanlar.

Asit Liçi Uygulamasıyla Yüksek Kalitede Kuvars Üretiminde Çözücü (H2SO4 Ve C6H8O7) ve İndirgeyici (H2O2) Etkisi - Solvent (H2SO4 and C6H8O7) and Reductant (H2O2) Effect in High Quality Quartz Production by Application of Acid Lince
Sayfa Ayşenur Tuncuk, Ata Akçıl

Kuvarsın kimyasal yöntemlerle saflaştırılması, optik cam ve elektronik sanayinde ve ileri teknoloji
ürünlerinde kullanımı açısından son derece önemlidir. Organik ve inorganik asitlerin kullanıldığı kimyasal
yöntemlerle, kuvars cevherlerindeki en önemli safsızlık olan demiri büyük ölçüde uzaklaştırmak
mümkündür. Bu çalışmada kuvars cevherinde safsızlık olarak bulunan demirin uzaklaştırılması
amacıyla hidrojen peroksit varlığında sülfürik asit ve sitrik asit liçi testleri gerçekleştirilmiştir. Kimyasal
liç testlerinde farklı asitlerin performansı ve katı/sıvı oranı, sıcaklık, liç süresi ve reaktif derişimi gibi
parametrelerin Fe2O3 uzaklaştırma verimine etkisi tam faktöriyel deney tasarımı yöntemine göre
belirlenmiş, elde edilen sonuçlar ANOVA (varyans analizi) yöntemi ile değerlendirilmiş ve ampirik
modeller oluşturulmuştur. Belirlenen optimum şartlarda (katı/sıvı oranı: %5, sülfürik asit derişimi: 3M,
hidrojen peroksit derişimi: 1M, sıcaklık: 90°C, liç süresi: 120 dk) hidrojen peroksit varlığında sülfürik
asit liçinde %98,9 Fe2O3 uzaklaştırma verimi ve 1 ppm Fe2O3 içerikli yüksek kalitede kuvars ürünü elde
edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kuvars, Saflaştırma, Asit Liçi, İndirgeyici, Fe2O3 Uzaklaştırma.

Kolon Flotasyonunda Verim ve Tenör Üzerine Su ile Taşınımın Etkisi - The Effect of Water Transportation on Yield and Tension in Column Flotation
Sayfa Hülya Kurşun, Zekeriya Duran, Nuh Akçiçek, Murat Tonus, Mahmut Çiftçi, Turan Kılınç

Konsantre tenör ve verimi için önemli olan su ile taşınım, köpüğe bağlanmadan su ile köpüğe taşınan
malzemeyi ifade etmektedir. İnce tanelerin köpük fazı içine taşınmaları, yukarı yönde yükselen hava
kabarcığının arkasında veya çevresinde su ile yada köpük ara yüzeyin de yukarı doğru hareket eden
kabarcıklar tarafından itilerek gerçekleşmektedir.
Bu çalışmada, hidrofobik (talk)-hidrofilik (kalsit) minerallerinin karışımı (3:1 oranında) ile bir grup
deneyler yapılmıştır. 5cm çapında 75 cm yükseklikte dairesel kesitli kolon hücresinde su ve katı
verimleri hesaplanmış, köpürtücü miktarı, pülpte katı oranı, tane boyutu, hava hızı, pülp besleme hızı,
yıkama suyu hızının konsantre tenör ve verimine etkileri incelenmiştir. Bu parametrelerin verim ve
tenör üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu deneysel sonuçlar göstermiştir. Hidrofilik tanelerin su
ile taşınım faktörünü (Pi) belirlemek için Kirjavainen (1988; 1989) Modeli kullanılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Talk, Kalsit, Su İle Taşınım, Kolon Flotasyonu

Geçmişten Günümüze Tünelcilik ve Tahkimat Malzemeleri - Past Daily Tunneling and Supporting Materials
Sayfa Eren Kömürlü, Ayhan Kesimal

Tarih boyunca tahkimat malzemeleri tünelciliğin yönelimlerini etkilemiş ve yönelimler doğrultusunda
geliştirilmiştir. Beton ve çeliğin tünelciliğe girişi, zaman içerisinde amaca bağlı olarak yeni katkı
malzemeleri ve üretim yöntemleri ile gelişimi sonucu, kaya mühendisliği uzun yıllardır kazı yapılması
zor alanlara yönlenebilmiştir. Yeni tahkimat malzemeleri yeni tahkimat anlayışlarının oluşmasına
olanak sağlamıştır. Gelişen malzeme bilimi neticesinde üretilen yeni mühendislik polimerlerinin var olan
tahkimat malzemelerinin alternatifi olarak veya birlikte kullanımı yoluyla günümüz tünellerine girdiği
görülmekte ve gelecek uygulamalarda kullanımının yaygınlaşacağı öngörülmektedir. Günümüzde
artmakta olan yeraltı alanlarının kullanımına yönelik yeni ihtiyaçlara cevap verilmesi adına gelişen
malzeme bilimi yakından takip edilmelidir. Bu çalışmada, tahkimat malzemesi seçiminin tünelciliğin
tarihsel gelişimi üzerindeki rolü ve önemine değinilmek amacıyla eski çağ tünellerinden günümüz
tünellerine kadar olanların bazı önemli örneklerinden kısaca bahsedilmiştir.
Anahtar sözcükler: Tahkimat, Tahkimat malzemeleri, Tünelcilik Tarihi, Püskürtme Beton, Kaya
Saplamaları, Çelik Bağ, Polimer Tahkimat