Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 54 - Sayı 2 (Haziran 2015)
TTK Armutçuk Müessesesi Büyük Damar Gaz İçeriğinin Doğrudan Ölçme Yöntemiyle Belirlenmesi - Determination of the gas content of Büyük seam of TTK Armutçuk colliery by direct measurement method ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 3 - 12 Vedat Didari , Mehmet Oskan , Kemal Barış

ÖZET

Bu çalışmanın amacı TTK Armutçuk Müessesesindeki Büyük damarda gaz içeriğinin doğrudan yöntemlerden biriyle ölçülmesidir. Kömürde gaz içeriğinin belirlenmesinde kullanılan doğrudan gaz ölçme yöntemleri incelenmiş ve uygun bir yöntem olarak Avustralya Standardı seçilmiştir. Büyük damar 4. Blok kısmında (-540 kotu) yapılan bu çalışmada 12 adet sondaj deliğinden farklı derinliklerden alınan kömür örneklerinde (sondaj kırıntıları) "hızlı ve yavaş çözülme" prosedürlerine göre gaz içerikleri belirlenmiş ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Büyük Damar`a ait bu bakir kesimden alınan örneklerin gaz içerikleri hızlı çözülmede 8,5-14,7 m3 /t, yavaş çözülmede ise 9,0-17,4 m3 /t olarak saptanmıştır. Gaz içeriklerinin aritmetik ortalama değerleri Büyük damarın bu kısmındaki çalışmalarda 10-12 m³/t gaz içeriğinin kabul edilebileceğini göstermektedir. Keza, kayıp gaz hesaplamasında alışılagelen lineer yayılım kabulünün yanı sıra logaritmik yayılım da dikkate alınmış ve iki yaklaşımın toplam gaz içeriği üzerinde önemli bir fark yaratmadığı gözlenmiştir. Avustralya Standartının, bu çalışmada enstrümantasyonu yapılmış olan teçhizat ve düzeneğin iyileştirilmesiyle ve kırıntı örnekler kullanılarak Havza`da yaygın olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Gaz içeriği, Avustralya standardı, hızlı desorpsiyon, yavaş desorpsiyon.  

ABSTRACT The goal of this study is to determine the gas content of Buyuk seam at TTK`s Armutcuk Colliery by applying one of the direct methods. The direct gas measurement methods used to determine the gas contents of the coal seams were studied and Australian Standard was selected as suitable. In this study, using the cuttings obtained from 12 core drillings done in a virgin section of Buyuk Seam (-540 level) of Armutcuk Colliery of TTK, where a panel development is readily conducted gas content of the samples were determined according to "fast and slow desorption" procedures. The results obtained from the study revealed that gas contents of coal samples are in the range of 8,5-14,7 m3 /t, and 9,0- 17.4 m3 /t by fast and slow desorption method, respectively. Arithmetic averages of the gas contents at this part of the Buyuk seam shows that the gas content can be accepted as 10-12 m3 /t. Also, the initial desorption of a sample is accepted first as linear then as logarithmic and only slight differences have been observed between two approaches regarding the total gas contents. The Australian Standard method can easily be used on borehole cuttings in TTK collieries adapting the instrumentation achieved and experience gained in this study.

Keywords: Gas content, Australian Standard, fast desorption, slow desorption.

Kuvars İşletmesinde Tozlu Ortam Hava Kalitesinin Pnömatik Taşima Sistemi ile İyileştirilmesi -Improvement of air quality with pneumatic conveying system in dusty environment in quartz plant ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 13 - 17 Ali Kemal Çakır , Nazmi Çetin

ÖZET

Çalışmamızda açık ocakta üretilen ve mikronize tesisinde işlenen malzemelerin önemli bir bölümü, tesiste kurulan pnömatik taşıma sistemi ile minimize edilerek, kuvars tozlarından kaynaklanabilecek olası çevre sorunlarının ve sağlık etkilerinin asgari düzeye indirilmesi amaç edinilmiştir. Çalışma öncesinde yapılan ölçümde 1961,50 µg/ Nm³ ölçülen değere karşılık, çalışma sonrası aynı yerde yapılan ölçümde, bu değerin 833 µg/ Nm³›e düştüğü görülebilmektedir. Çalışma alanında günde 7,5 saat çalışan personellerimizin toza maruz kalma olasılığı minimize edilerek, silikozis tarzı meslek hastalıklarına yakalanma olasılığı azalmıştır.

Anahtar Sözcükler: Kuvars, Toz, Pnömatik Taşıma, Slikosiz.

ABSTRACT It is aimed to eliminate dusty due to quartz mineral with pneumatic transport in this study. In this context, Minimized an important part of the dust in the micronizing plant being used to transfer with the pneumatic conveying system. It can be seen to reduce the values in after project when we compare before project (the measured value is 1961,50 µg/ Nm³) and after project value is that the measured value is 833 µg/ Nm³data. It is decreased possibility of developing occupational diseases that is silicosis style for our staff that working 7,5 hours per day.

Key Words: Quartz, Dust, Pneumatic Conveying, Silicosis.

Yeralti Kömür Ocaklarinda Gaz İzleme Ağlari Sensör Ölçümlerinin ve Konumlarının Doğruluğunun Analizi: TTK Kozlu Müessesesi - Analysis of accuracy of sensor readings and locations in gas monitoring networks in underground coal mines: TTK Kozlu collier ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 19 - 32 Yusuf Aydın , Kemal Barış

ÖZET

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de yeraltı taşkömürü ve linyit ocaklarının zararlı gaz konsantrasyonları ile hava hızı gibi fiziksel özellikler sensörler ile izlenmekte ocağın durumu ile ilgili değerlendirmeler yapılabilmektedir. Bu kapsamda bu çalışma; Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Kozlu Müessese Müdürlüğü yeraltı kömür ocaklarında sensör değerlerinin ve konumlarının doğruluğunun belirlenmesine yönelik olarak başlatılan bir çalışmanın ön değerlendirme sonuçlarını kapsamaktadır. Çalışma kapsamında, yeraltında çeşitli noktalarda metan (CH4 ) konsantrasyonu ve hava hızları manuel olarak ölçülmüş ve sonuçlar sensör verileriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca, ocak içerisinde hava yoğunluğundaki değişimleri gözlemek amacıyla bağıl nem, sıcaklık ve basınç ölçümleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, ölçüm yapılan noktalarda hava yoğunluğu değerlerinin 1,232-1,312 kg/m3 arasında değişim gösterdiğini, metan sensörlerinin manuel ölçümlerden %5-10 yüksek değerlerde olduğunu ve anemometre ile ölçülen hava hızı değerlerinin sensör değerlerinden ortalama %50 fazla olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Gaz izleme ağı, sensör, hava yoğunluğu, hava hızı 

ABSTRACT

Harmful gas concentrations in underground lignite and hardcoal mines in Turkey, as in the world, are monitored via sensors and evaluations can be made for the mine. In this context, this study covers the preliminary results of a study initiated to determine the accuracy of the sensors and their locations in the mines of the Kozlu Colliery of Turkish Hardcoal Enterprise (TTK). In the study, methane (CH4 ) concentrations and air velocity measurements were manually done in certain locations in the underground and compared to sensor readings. Moreover, in order to observe the changes in the air density, relative humidity, wet and dry bulb temperatures and barometric pressures were measured. The results of the study showed that air velocity values range from 1.232 to 1.312 kg/m3 , methane sensors recorded values 5 to 10% more than manual readings and manual readings for air velocity were 50%, on an average, more than sensor readings.

Keywords: Gas monitoring network, Sensor, air density, air velocity.

Geçmişten Günümüze Büyük Maden Kazaları - Big mining disasters from past to present ( Derleme )
Sayfa 33 - 43 Serdar Yaşar , Serkan İnal , Özüm Yaşar , Serkan Kaya

ÖZET

Madencilik tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Bundan dolayı madencilik insanoğlu için önemini hiçbir zaman yitirmemiştir. Sanayi devriminin gerçekleşmesiyle, hammadde ihtiyacı çok büyük oranlarda artmıştır. Hammadde ihtiyacındaki bu artış, hammaddenin en önemli kaynağı olan madencilik faaliyetlerindeki üretimin de çok büyük oranlarda artmasına sebep olmuştur. Üretimdeki bu artış ise madencilik teknolojisinin buna paralel olarak gelişmemesinden dolayı çok büyük faciaların meydana gelmesine davetiye çıkarmıştır. Bu çalışmada öncelikle madenciliğin kısa bir tarihinden ve madencilik kazalarından bahsedilmiştir. Ardından dünyada meydana gelen çok büyük maden facialarına değinilmiştir. Bunlar: Courriéres, Monongah, Senghenydd ve Benxihu maden facialarıdır. Ardından ülkemizde kayıtlara geçmiş olan Armutçuk, Kozlu, Küre, Elbistan, Soma ve Ermenek maden facialarından ve nedenlerinden bahsedilmiştir. Sonuç olarak ta tüm maden kazaları ile ilgili genel bir değerlendirmeye yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Madencilik tarihi, Maden kazaları, Benxihu, Soma

ABSTRACT History of mining is as old as human history. Therefore, mining has never lost its significance for human race. Following the industrial revolution, demand for raw materials has been increased dramatically. Increase in the demand has led the production rate in mining sector boost strikingly which is the only resource of raw materials. The increase in the production resulted in big disasters because of the lack of simultaneous development of mining technology with production. In this paper, firstly a brief history of mining and mining accidents were introduced. Major mining accidents took place in different countries were mentioned which were Courriéres, Monongah, Senghenydd and Benxihu mining disasters. Afterwards, worst mining disasters occured in Turkey which are Armutcuk, Kozlu, Kure, Elbistan, Soma and Ermenek accidents and their reasons were mentioned. As a result, a biref evaluation about all mining disasters were given at the end of the paper.

Keywords: Mining history, Mining accidents, Benxihu, Soma