Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 54 - Sayı 3-4 (Eylül - Aralık 2015)
Sayısal Modelleme Yöntemiyle RMR Sistemince Önerilen Tahkimat Sistemlerinin Analizi - The analysis of the support systems proposed by the RMR ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 3 - 10 Ertuğrul Karakaplan, Hakan Başarır

ÖZET

RMR sınıflama sistemi yeraltı açıklıklarının tahkimat tasarımında yaygınlıkla kullanılmaktadır. Sistem aynı kalite kaya kütlesinde farklı derinliklerde oluşturulacak açıklıklar için herhangi bir fark gözetmeksizin aynı tahkimat sistemi önerisinde bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı varsayılan farklı gerilme koşulları altında aynı kalitede kaya kütlesi için RMR sistemince önerilen tahkimat sistemlerinin performanslarının sayısal modelleme tekniği kullanılarak değerlendirilmesidir. Literatürde yer alan farklı araştırmacılar tarafından yapılmış olan proje sonuçları incelenerek orta ve zayıf kalitede kaya kütlesi örnekleri saha verisi olarak seçilmiştir. Derlenen bilgiler kullanılarak örneklerin sayısal modelleri oluşturulmuş ve araştırmacıların elde ettiklerine benzer sonuçlar elde edilmiştir. Sonraki aşamada farklı derinlik değerleri varsayılarak gerilme koşulları değiştirilmiştir. Sayısal olarak modellenen açıklıklara RMR sistemince önerilen tahkimat sistemleri iç basınç cinsinden uygulanmış ve varsayılan farklı gerilme koşullarında açıklıklar etrafındaki gözlemlenen deformasyonlar kaydedilmiştir. Yaygınlıkla kullanılan limit birim deformasyon değerlerinden biri performans ölçütü olarak kullanılmış ve önerilen tahkimat sistemlerinin performanslarına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır.

ANAHTAR KELIMELER: RMR sistemi, görgül tasarım, sayısal modelleme, tahkimat sistemi performans değerlendirimi.

ABSTRACT RMR rock mass classification system is widely used to design support systems for underground openings. For the underground opening excavated in the same quality rock mass at different depths the system proposes same support system. The purpose of this study is to evaluate the performances of the support systems proposed by RMR system for the openings excavated in the same quality rock mass but under different stress conditions. By using current literature and the results of projects conducted by different researchers fair and poor quality rock masses were selected as case studies. Using the collected information the numerical models of selected cases were constructed and similar results with the researchers were obtained. As a next step the in situ stress conditions were simulated by assuming different depths. The pressure of the support system proposed by RMR was applied to modelled openings in terms of internal support pressure and corresponding deformations were recorded. One of the most widely used critical strain values was used as performance criteria for the support systems and the performance of the proposed support systems were evaluated.

KEYWORDS: The RMR system, empirical design, numerical modelling, support system performance evaluation.

Tüm Emek İş Sitesi Binalarının Patlayıcı Kullanılarak Yıkımı -Demolition of the Tüm Emek İş buildings by using explosives ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 11 - 24 Ümit Özer, Abdulkadir Karadoğan, M.Can Özyurt, Ülkü Kalaycı, Uğur Tutar, Bahattin Demir,Fazlı Toprak

ÖZET

Bu çalışmada, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kentsel Dönüşüm ve Altyapı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında, İstanbul ili Kartal ilçesinde bulunan Tüm Emek İş Sitesi`ne ait 4 adet binanın kontrollü patlatma tekniği ile yıkımı açıklanmıştır. Çalışma kapsamında binaların planı, konumu ve durumu, betonarme malzeme özellikleri ile komşu yapılar dikkate alınarak, yıkım tasarımı belirlenmiştir. Nihai patlatma tasarımları, bir inşaat mühendisliği yazılımında oluşturulan model üzerinde test edilerek bina davranışı ve yıkılma şekli simüle edilmiştir. Ateşleme süresi boyunca kolonlara tesir eden yüklerin kolonların taşıma kapasitelerinin üzerine çıktığı görülmüştür. Bu simülasyon modelinden yola çıkarak binaların planlanan şekilde yıkılacağı ve beklenen ölçüde parçalanmanın oluşacağı öngörülmüştür. Yıkım tamamlandığında, sonucun planlama aşamasında öngörülen şekilde gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Patlayıcı, Betonarme Yapı, Yıkım, Simulasyon

ABSTRACT

In this study, the demolition study of of buildings of Tüm Emek İş Buildings in Kartal-Istanbul by controlled blasting technique, within the scope of urban renewal works by Republic of Turkey, Ministry of Environment and Urbanisation, Directorate General of Infrastrutcure and Urban Transformation Services, was explained. The applicable demolition designs for Tüm Emek İş Buildings were determined, according to the buildings geometry, statics, material properties of reinforced concrete and vicinity structures. Ultimate demolition designs were tested on a model developed by using a construction engineering software, to simulate buildings response during the demolition. As a result of these simulations, it was anticipated that the buildings would be demolished as planned and the fragmentation degree would be desired level. When the demolition was completed, the outcomes of field application validated to the anticipated results in the planning phase.

Keywords: Explosive, Reinforced Concrete Structure, Demolition, Simulation

Tüm Vücut Titreşiminin Operatör ve Sürücüler Üzerindeki Etkileri: Ölçümü ve Değerlendirilmesi - Effect of whole-body vibration on operators and drivers: measurement and evaluation ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 25 - 39 Tuğba Doğan, Bülent Erdem, Zekeriya Duran

ÖZET

Endüstrinin hemen tüm çalışma kollarında titreşim oluşturan makine ve teçhizat kullanılmaktadır. Bazı titreşim kaynakları çalışanların el ve kollarına ulaşan titreşimlere neden olurken diğer bir kısmı ise tüm vücudu titreşimin olumsuz etkisi altında bırakmaktadır. Madencilik faaliyetleri sırasında sürekli değişen ortam koşulları, farklı jeolojik ve iklim şartları, çalışanları olumsuz etkileyen fiziksel durumlar arasında sayılmaktadır. Madenlerde çalışan işçi ve operatörler de kullandıkları iş makinelerinden kaynaklanan mekanik titreşime maruz kalmaktadır. Titreşim, çalışanları; fiziksel ve psikolojik yönlerden etkileyebilmekte, meslek hastalıklarının oluşmasına neden olabilmekte, çalışma performanslarını etkileyerek iş güvenliğini tehlikeye sokabilmektedir. Bu çalışmada Sivas ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren çeşitli maden işletmelerinde çalışan sürücü ve operatörlerin tüm vücut titreşimi maruziyeti ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, ulusal ve uluslararası standartlar uyarınca değerlendirilmiştir.

Anahtar Sözcükler: A(8), AB direktifi 2002/44/EC, ISO 2631-1, maruziyet etkin değeri, maruziyet sınır değeri, SEAT, VDV.

ABSTRACT

Vibrating forming machines and equipment are used in almost all parts of industry. While some vibration sources cause vibration that reaches the hands and arms of employees, some others leave the body under the negative influence of whole body vibration. Constantly changing environmental conditions, various geological and climatic conditions during mining activities are considered among adverse effects against the physical condition of workers. Mine workers and operators are exposed to mechanical vibration arising from their use of equipment and machinery. Vibration can affect the employees from the physical and psychological aspects, lead to the formation of occupational diseases and can endanger the occupational safety by affecting work performance. In this study, whole-body vibration exposure measurements of drivers and operators employed in various mining companies in the province of Sivas is made. The results are evaluated in accordance with national and international standards.

Keywords: A(8), EU directive 2002/44/EC, exposure action value, exposure limit value, ISO 2631-1, SEAT, VDV.

Plastik Gövdeli Sürtünmeli Kaya Saplamalarinin Kullanilabilirliği - The usability of frictional rock bolts with plastic body ( Orjinal Araştırma )
Sayfa 41 - 59 Eren Kömürlü, Ayhan Kesimal

ÖZET

Bu çalışmada, polipropilen random kopolimer (PP-R) türü cam lif katkılı malzemeden üretilen tüplerin korozyonun önlenmesi adına çelik split setler yerine sürtünmeli kaya saplaması olarak kullanılabilirliği bir dizi deneysel çalışma ile değerlendirilmiştir. PP-R tüpler tipik çelik split setler ile kıyaslamalı olarak statik yük testleri (çekme ve makaslama), ani yükleme testleri, sünme, korozyon, çapsal daralma ve montaj testleri ile incelenmiştir. Kimyasal olarak yüksek dirence sahip olması ve mekanik özellikleri nedeni ile içme suyu taşıma, basınçlı gaz taşıma gibi amaçlar ile ekonomik olarak kullanılmakta olan PP-R tüplerin, bu çalışma kapsamında elde edilen veriler ışığında sürtünme ile yük taşıma amaçlı kaya mühendisliğinde kullanılabilir olduğu görülmüştür. Korozyon problemi olmaması, delik pürüzlerine bağlı temas yüzeyinin şeklini alabiliyor olması, yüksek çatlak ilerleme direnci nedeni ile ideal tahkimat reaksiyonları göstermesi gibi önemli avantajlara sahip olsa da, PP-R tüplerin delik içerisinde gerilme rahatlaması yaşaması dikkate alınması gereken bir özellik olarak değerlendirilmiştir. Farklı test sonuçlarına göre tahkimat özellikleri irdelenen lif katkılı PP-R kompozit tüplerin çelik split setlerin yerine kullanımı için yeni kaya saplaması ürünlerinin geliştirilmesi önerilmiştir.

Anahtar sözcükler: Kaya saplamaları, Split set, Sürtünmeli kaya saplamaları, Polimer tahkimat malzemeleri, Çelik korozyonu, Polipropilen

ABSTRACT

In this study, polypropylene random copolymer (PP-R) tubes were assessed with a series of experimental study to use instead of steel split sets, in terms of prevention of the corrosion problem. PP-R tubes and typical steel split sets were comparatively investigated with statical loading (pull and shear), impact loading, creep, corrosion, diametral compression, insertion tests. PP-R tubes having proper chemical resistivity and mechanical properties to be economicaly used in drinking water carriage and pressurized gas transportation applications were assessed to be usable as frictional rock bolts in rock engineering. In spite of the important advantages of being a noncorrosive material, being shaped by the roughness of the drillhole surface, having ideal support reactions resulting from high crack propagation resistivity, strain relaxation of the PP-R tubes inserted ‘into the drillholes was found to be considered. According to the data obtained with different tests, it was suggested to develop new rock bolt products to use PP-R tubes instead of steel split sets.

Key words: Rock bolts, Split sets, Frictional rock bolts, Polymeric support materials, Steel corrosion, Polypropylene