Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 8 - Sayı 4 (Kasım 1969)
Değişken Frekanslı Elektromağnetik Saha Muvacehesinde Dissemine iletken Küre
Sayfa S. Kavlakoğlu

 ÖZET : Değişken frekanslı elektromağnetik saha muvacehesinde, dissémine iletken bir küre problemi ele alınmıştır. Dissémine kürenin, dielektrik zarla kaplı iletken küreciklerden ibaret olduğu kabul edilebilmiş ve bu takdirde dlpol davranışlı küreye ait reel ve imajiner bileşenlerin frekans değiştiği zaman bir çember denklemini sağladığı ispatlanmıştır. Çembere ait büyüklükler, kü­ reye ait iletken partükül sayısı ile ilgili bir parametreyi, doğru akım iletkenlllfni ve gömülü kürenin derinliğini vermiştir. ABSTRACT : Disseminated conductive sphere problem has been examined in a variable frequency electromagnetic field. Assuming that the sphere is made up of conductive spherical particles enclosed in a dielectric thin membrain and with a dipole response it was shown that at variable frequency the real and imaginary compenents response can be expressed by the equation of a circle and that some parameters of the circle could be used to calculate the number of conductive porticles In the sphere, direct current cunductivity of the sphere and the depth to the sphere.

Istıranca Kristalin Masifinin Petrojenezi
Sayfa Y. Bürküt

 Mikroskopik incelemeler sonucunda bu formasyon içinde raslanan mineralleri kısaca gözden geçirecek olursak : Biotit : Genellikle lepidoblastikdir ve porfibroblastik minerallerin etrafında yer alır. Bazen resorpsiyon şekilleri arz eder. Hattâ bu minerallerin içinde enklüzyon olarakda bulunur. Yer yer konsantre oldukları ve kümelettikleri müşahede olunmaktadır. Pleokroizma n -> sarı, yegilimsi^sarı, n —» kahve rengi, koyu kahve rengi, kızıl kahve rengi, bazende siyah‘a yakın kahve renklidir. Bazende lepidomelânlaşmakta ve pleokroizma renkleri koyulaşmaktadır. İçlerinde yer yer oldukça bol miktarda apatit, manyetit ve zirkon kristallerinin enklüzyon teşkil ettikleri görülmekte. Bazı zirkonlarında biotitler içinde pleokroik haleler teşkil ettiği müşahede edilmektedir. Alterasyon sonucu özellikle kloritleşmişlerdir.

İnce Krom Artıklarının Zenginleştirilmesi Üzerine Bir İnceleme
Sayfa Ü. İmre

 ÖZET : 48 - meş‘e kadar öğütülen ve 8 - gözlü hidrolik klasifikatörde sınıflandırılan, artıklardan en ince kısmın temsili numuneleri, lâboratuvarda kurulan ve üzeri bal peteği yapısını andıran bir «çerçeve» den geçirilmiştir. Belirli bir akım şeması takip edilerek neticede, % 15 Cr O‘ ‘İlk fraksiyondan % 39.71 CO ‘İlk konsantre % 44.2 randımanla, % 17 Cr O ihtiva eden daha ince fraksiyondan % 46.87 Cr O ‘İlk konsantre % 47.9 randımanla elde edilmiştir. Topaklanmış siklon artıklarıyla ise % 19.58 Cr O ‘11 numuneden % 47.97 Cr O ihtiva eden bir konsantre % 34.3 randımanla ve % 18.36 Cr O İhtiva eden ikinci numuneden de % 43.6 Cr O ‘lik konsantre % 37.4 randımanla elde edilmiştir. Deney neticelerine dayanarak basit bir pilot tesisin akım şeması verilmiştir. SYNOPSIS : An investigation to enrich the tailings of a chromite - concentrator is undertaken by the use of a home - made 8 - Spigot hydraulic clasifier and a home - made frame with honeycomb surface. Following a series of experiments, a fraction containing 15 % CrO yielded a concentrate of 39.71 % Cr O with a recovery of 44.2 %.A finer fraction containing 17 % Cr O produced a concentrate of 46.87 % CrO with a recovery of 47.9 %. Similar experiments on cyclone overflows containing 18 - 20 % CrO procuded concentrates containing 47.97 % Cr O and 43.64 % Cr O with recoveries 34.3 % and 37.4 %, respectively. A simple pilot - plant flow - sheet has been presented at the end as a direct result of the experiments.

Farklı Metodlarla Alkali Feldspat Kompozisyonlarının Tayini ve Mukayesesi
Sayfa T. Kineş

 ÖZET : Bu çalışmada kullanılan numuneler Keban metamorflk masifini kesen kuvars siyenit porfirin yeraltı ve yerüstü mostralarından toplanmıştır. Elâzığ‘ın 54 Km. kuzey batısındaki masif; kalk - şist, dolomit - mermer filllt ve mermer Ünitelerinden meydana gelir. Mikroskop, X - Ray ve kimyevi analiz metodlarıyla alkali feldspatların kompozisyonları üzerinde yapılan çalışmalar kompozisyonun Or Ab ve Or Ab, arasında değiştiğini ortaya koymuştur. Numune sayısının mahdut olmasına rağmen X - Ray ve kimyevî analiz yoluyla bulunan değerlerin birbirlerine çok daha yakın olduğu anlaşılmıştır. SUMMARY : The samples which have been used for this study were taken from the underground and surface outcrops opened İn Keban metamorphlc massive where metamorphlc series had been cut by quartz - syenltic porphry. The massive Is located at 54 Km. NW of Elazığ city and is compounded mainly with the series of calcerous schist, dolomite - marble, philllt and marble. Microscopic studies, chemical and X - Ray analysis, carried out on the samples, have indicated that the composition of feldspar changes from Or,., Ab, r to Or Ab. Although the sample size was relatively small, it has been found out that the results of the X - Ray and chemical analysis were not significantly different from each other.

Opak Minerallerin Hazırlanması, Parlatılması ve Parlaklıklarının Ölçülmesi Metodları
Sayfa C. Unan

 ÖZET : Opak minerallerin sıhhatli olarak tayini diğer fizikî özellikleri yanında sertlik ve parlaklıklarının ölçülmesi İle kabildir. Hassas parlaklık ölçmeleri için numunenin belirli bir kalitede parlatılmış olması İcap eder. Parlaklık ölçmeleri için değişik metodlar ve çeşitli ışığa hassas fotosellerde denenmiştir. Gerek karakteristikleri ve bilhassa görünen ışıktaki hassasiyetlerinin İnsan gözüyle benzer olması dolayısıyla Se fotosel ve bazı photomultipller tüpler bu bakımdan maksata en uygundur. Photomultipller tüpler sayesinde monokromatik ışıkta 1 y, çapındaki sahaların parlaklığının ölçülmesi kabildir. ABSTRACT : Determination of the opaque minerals in polished samples can be made by observing the physical character of minerals, but measurment of the hardness and reflectivity of the mineral makes the determination faster and more accurate. Various techniques and photo - sensitive devices has been used to measure the reflectivity. Among them the Se - barrier layer cell and photomultipller tubes are found to be most suitable for the purpose because of their characteristics and similar spectral response to the human eye. It is possible to measure the reflectivity of the grains down to 1 p, diameter in monochromatic light by the aid of the photomultipller tubes.

Perlit
Sayfa O. Orhun

 ÖZET : Son yıllarda perlit madenciliği ve sanayii dünyada büyük bir önem kazanmıştır. Geniş rezervlere malik olmamıza rağmen, Turkiyede perlit henüz pek az tanınmaktadır. Bu makalede perlit hakkında genel bir bilgi vermek suretiyle, perlitin daha geniş bir çevreye tanıtılmasına çalışılmıştır. Makale, perlitin fiziksel, kimyasal ve mineralojik özelikleri, muayene metodları, İstihracı, hazırlanması, sanayii ve kullanılışı konularını kapsamaktadır. Ayrıca, perlitin Dünyada ve Tttrklyedekl durumu ve ekonomik önemi belirtilmiştir. ZUSAMMENFASSUNG : in den letzten Jahren hat die Perlit - gewinnug und die Perlltindustrie İn der Welt eine grosse Bedeutung gefunden. Trotz des grossen Vorkommens, 1st Perlit in der Türkel wenig bekannt. in dlesem Aritkel wlrd versucht Uber die Perlite elnen allgemelnn Übrlick zu geben und dadurch Perlit elnen mögllch brelten Interessenkrels bekannt zu machen. Dleser Artlkel befasst sich mit physikalischen, chemischen und mlneraloglschen Elgenschaften und Untersuchungsmethoden des perllts sowie mit seinen Gewlnnung, Aufbereltung, Aufblaehung und Verwendung. Welterhln wlrd die wlrtschaftUche Bedeutung des Perllts İn der Welt und İn der Türkel berlchtet.

Tipomorf Mineraller
Sayfa A. Gümüş

 ÖZET : Tlpomorf Mineraller magma evrimi zincirinin belli bir halkasında teşekkül etmiş ve bu balkanın Jeoşimik ve flzlko - şimik koşullarını aksettirecek belirli özelliklere sahiptirler. Bir cins mineralin, her Jeoşimlk ve flzlko - şlmlk gelişme kademesinde gösterdiği farklı krlstallograflk şekli, renk ve hatta çeşitleri mevcuttur. Karakteristik olan bu özelliklere göre, İçinde bulundu­ ğu formasyonun teşekkül faz, peryod ve koşulları tesblt edilebilmektedir. Bunun neticesi olarak da, o koşullarda oluşması gerekil faydalı mineraller ve maden yataklarının aranması kolaylaş­ mış ve sınırlandırılmış. olacaktır. Tlpomorf mineraller arasında en tipik olanları Kuvars, Topaz, Turmalin, Beril ve Mikalardır. İkinci derecede önemli olanlardan Granatlar, Zirkon, Apatit ve Flüorltl İşaret edebiliriz. Bunlardan başka, Manyetit, Piroksen ve amfiboller, Ortoklas ve mlkroklln, Amozonlt, Nefelln, Kaollnlt ve Kalsit de, belli fazlar İçin bazı tlpomorf özelliklere sahiptirler. SUMMARY : Les minéraux typomorphes se forment dans une période déterminée de la chaîne d‘ëevolutlon magmatique et, ont des caractéristiques bien définis qui pourront déterminer les conditions de milieu et le temps c‘est & dire, la géophase des processus géochimiques. Ainsi, Tels ou tels aspects caractéristiques du processus a un moment donné seront définis par les minéraux a caractères typomorphes. Ces caractères sont les variations de la composition, de la coloration, de la composition des mélanges Isomorphes, le faciès ou les modifications polymorphlques. Par conséquence, 11 sera rendu facile et limité par ces minéraux d‘investiguer les gisements métallifères et les minéraux utiles qui ont dû se former dans les mêmes conditions. Les plus courants des minéraux typomorphes sont : le quartz, la topaze, la tourmaline, le béryl et les micas. Les grenats, le zircon, l‘apatlte, et la fluorine s‘occupent en deuxième rang a ce sens et, ont des propriétés typomorphes moins importantes. A part ceux - cl, la magnetite, les pyroxenes et les amphiboles, l‘orthose et la mlcrocllne, l‘amazonlte, la néphéllne, la kaollnlte et la calclte ont aussi de certains aspects typomorphes pour les phases bien limitées.

Çeliklerde Akma Sınırı ve Akma Sınırı Uzaması
Sayfa M. Özel

 ÖZET : Bu yazıda, metallerin ve alaşımların önemli mekanik özelliklerinden olan «akma sınırı» İle «akma sınırı uzaması» açıklanmış, ilgili tarifler verilmiş ve akma olayının dislokasyon teorisiyle İzahı yapılmıştır, özellikle, akma sınırı uzamasının literatürde farklı değerler gösterdiği belirtilerek, bu farklılığın izahına çalışılmıştır. SYNOPSIS : In this article the «yield point» and the «yield point elongation», which are two important mechanical properties of metals and alloys, are explained; some pertinent definitions are given, and the yield point phenomenon is explained by dislocation theory. It has been pointed out that the «yield point elongation» indicates different values in the literature and an attempt has been made to clear out the discrepancies.