Bilimsel Madencilik Dergisi

Bilimsel Madencilik Dergisi

Cilt 9 - Sayı 6 (Kasım 1970)
Türkiye Demir Madenciliğinin Tarihçesi
Sayfa Maden.org

 Dünyanın  medeniyet          tarihinde  yeni   bir devir  açan   demir  yurdumuzun   çok  eskiden tanıdığı  madenlerin  başında  gelmektedir.  De- mir‘in  Asya‘dan              Mezopotamya,  Mısır,   Kıb rıs,          Roma yolu  ile Avrupa‘ya geçtiğini    tarih bize   belgeleriyle  ve  açıkça    göstermektedir. Milattan  16 yüz   l  evvel  Maraş‘ın kuzeyin deki  Firmîs  ve  Kartal  demir  yataklarını  işle ten  ve   Anadolu‘da     demir   sanayiini   kuran Etiler‘e  ait tarihi  bir etüdde şu  satırları  oku yoruz.  «Küçük  Asya‘nın   büyük   serveti   ma den  ve  sanayii   idi.  Etiler   harp   ganimetleri ile yaşıyan  bir  millet        değildi.  Anadolu  daki cevher yatakları  sayesinde   geniş ölçüde   ma den  ve  bilhassa  demir  müstahsili   idiler.   k   Eti   İmparatorluğunun                      devamlı   olarak artan  gelir  kaynağı  demir  sanayiidir.   Küçük Asya  demir  hususunda  çok  zengin  olup  pek eski  zamanlarda  bunu        kıymetli   bir   maden olarak  piyasaya  arz ederdi».

 

Boğazköy  civarında   Bulunan   Etiler‘e  ait tuğla  yığınlarında   ise   Mısır  Firavunlarından birinin  Eti  Krallarına  mektup  yazarak  kendi sine  demir  gönderilmesini   rica  ettiği   okun muştur.   Metallerin   eritilmesi   işi    miîaddan 1000  sene  evvel  bilhassa  Truva  şehrinde  ge lişmişti.  Bu   tarihte  Kral   «Hiram»  Kudüs‘te ki   meşhur  mabedi  inşa  etmesi   için   Hazreti Süleymana  maden  eritmesini  bilen  bazı  usta lar   göndermiştir.

Demir Cevherleri ve Teşekküllü
Sayfa Maden.org

 Demir oksitlettiğinden tabiatta nabit (serbest) olarak ender bulunurlar. Nabit demire dünyada bir iki yerde tesadüf edilmektedir. Bunlar arasında Grönland Adasında Ovifak‘ta bazaltlar içinde büyük kütleler halindeki demirin bileşiminde az miktarda karbon, kükürt ve nikel vardır. Amerika‘da Arizona eyaletinde bulunan jnabit demir içinde elmasa rastlanmaktadır. Son zamanlarda Yeni Zelanda‘da serpantinler içinde nikel ile karışık olarak (NI2Fe) nabit demir bulunmuştur. Zaman zaman düşen meteoritlerde de nabit demire rastlanmaktadır. Bu demirlerin bileşiminde •% 20‘ye kadar çıkan nikel ve az miktarda krom, kobalt, silisyum, fosfor vs. bulunur. Nabit demir 1500°C da ve HCl de erir.

Demir Cevherlerinde Empüriteler
Sayfa Jack Robert Mıller

 Demir cevherinin birçokları pik-demir elde etmek için kullanılabilir. Pratikte «demir cevheri» terimi belli bir zaman ve yerde ekonomik olarak pik-demir elde edilmesinde kullanılabilen her türlü demirli ham madde için kullanılmaktadır. Cevher içindeki bütün istenmeyen bileşenler empüriteler olarak adlandırılmaktadır. Fakat demir cevherlerinin mineralojisi bu empüritelerin bilinen cevher zenginleştirme metodları ile kolayca ayıklanmasına imkân vermeyebilir. Bu sebepten empüritelerin cins ve miktarının tesbiti ve buna göre de izabede cevher kompozisyonunu kontrol etmek gereklidir. Deği­ şik yataklardan elde edilen cevherlerin yapı­ sal ve mineralojik farkları yüzünden empü- riteleri yok etmek veya belli bir düzey altı­ na düşürmek için birbirinden çok farklı zenginleştirme metodları ortaya çıkmaktadır.

Hasançelebi Skapolit - Manyetit Mineralizasyon Bölgesi
Sayfa Dr. Orhan Özkoçak

 Malatya‘nın 95 Km. kuzey-batısında, Malatya-Sivas demiryolu ve şosesi üzerinde olan Hasançelebi Minera I izasyon bölgesi Hekimhan‘a 18 Km. mesafededir. Büyük bir sahayı kaplayan skapolitfelsler içindeki manyetitleri değerlendirmek için bir kaç seneden beri M.T.A Enstitüsü tarafından ^detaylı jeolojik, jeofizik etüdler ve sondajlar yapılmaktadır.

Demir Cevherinin Nakliyatı
Sayfa Dr. H. R. Mills

 Sanayileşmiş ülkelerdeki çelik endüstrisinde görülen kalkınma, bölgesel demir cevheri ve yakıt ikmaline bağlıdır, Bu endüsrilerin gelişmesi ve kaynakların bitmesi bu ülkelerin diğer yerlerde özellike iyi kaliteli ve en kolaylıkla işletilebilen kaynakları aramalarının başlıca nedeni olmuş ve ihtiyaçlarını karşılayan en büyük demir cevheri yatakları endüstri yönünden kalkınmamış ülkelerde bulunmuştur.

Türkiye`de Demir Madenciliğinin Önemi ve Geleceği
Sayfa Yılpar Kaynak

 1968 yılından buyana yoğunlaşan demir aramaları çalışmalarındaki gecikmeler ger- çekde, demir çelik sektörüne mahsus hedeflerin madencilere belirli belirsiz ve açık şekilde verilememiş olmasından doğmaktadır. Çünkü, demir madenciliğinin (örneğin, Divriği gibi bilinen bir yatak olsa dahi) belirli bir demir-çelik hedefine olan uygunluğunu inceleyebilmek için işe aramalardan başlamak gerekmektedir. Demir-çelik tesislerinin kuruluş yerlerini hammadde (kömür-demir) ve pazarlama yönlerinden eleştirmek imkânı vardır. Bu eleştri, milli ekonomi düzeyinde yapıldığı takdirde alt yapı (liman, demiryolu, enerji ilişkilerini de kapsamaktadır. Bundan dolayı denilebilir ki, demir işletmeciliği hem demir çelik tesisleri hem de endirekt olarak taşıma alt yapı projelerini etkileyebilmektedir. Sonuç olarak, demir aramaları önemli alt yapı - sanayi ilişkilerini ortaya koyabilir. Özellikle, son yıllarda ağııiık kazanan demir aramaları böyle bir ihtimali kuvvetlendirmektedir. Çünkü, Divriği bölgesinde 4 milyon ton/yıl üretim imkânı ispat edilmiş durumdadır ve arama elemanları Hasan- çelebi‘âe ikinci bir üretim imkânını ortaya koymak azminde görünmektedirler.

Demir Cevherinin Metalürjisinin Doğuşu ve Tekamülü
Sayfa Kutlay Oral

 Demirin ilk defa ne zaman ve nerede elde edildiği kat‘î olarak bilinmemekle beraber bugünkü bilgimiz ilk defa Küçükasya‘da elde edildiğidir. Tesadüfler, tecrübe ve araş­ tırmalar vasıtasıyla zengin ve kolay indirgenen demir cevherlerinin ve kâfi miktarda odunun mevcut olduğu yerlerde odun kömürü vasıtasıyla demirin metalürjisinin tekâmül ettiği aydınlanmıştır.

Demir Cevherinin Peletlenmesi
Sayfa Dr. Savaş İzgiz

 Son 16 sene içersinde dünya ham demir üretimi iki misli artmıştır (1953 senesinde 167,5 mily.t ve 1969 senesinde 377 miiy.t) (1). Bu kuvvetli artışın sebebi sadece‘ bu sü­ re zarfında demir cevheri üretiminin artması ve bunun yanında redüksiyon tesislerinin boyutlarının büyütülmesi değil, bilhassa üretim tesislerinin daha randımanlı olarak çalış­ tırılması ve mümkün olduğu kadar yüksek demir miktarı ihtiva eden, redüklenme kabiliyeti azami değere erişmiş olan cevherlerin işletilmesi olmuştur.

Direkt Redüksiyon Metodlarının Mukayesesinde Ele Alınacak Hususlar ve Sünger Demirinin Diğer Çelik İstihsal Ham Maddeleri ile Mukayesesi
Sayfa Ulrich Kalla

 Direkt redüksiyon metodunun bugün eriş­ tiği teknik olgunluk Metalurj‘ik esaslar komisyonunu, Krupp-Sünger Demir, SL/RN, Hyl ve Purofer (Şekil 1, 2, 3, 4) proseslerinin Alman şartları için kullanma imkânlarını araştırmağa sevk etti. Teknik ve ekonomik donelerin mukayesesi için 500 ton Fe/gün, kapasite ve fiyatlarda da aynı değerler esas alındı. Metodların kendilerine mahsus donelerinden istifade ederek yatırım finansmanı nazarı itibare alınmadan, Rhein - Ruhr, Bremen ve Rotterdam için işletme maliyetleri hesap edildi. Metodların rentablitilerinin de­ ğerlendirilmesi için sünger demire ödenecek fiyatla, sünger demir işletme maliyetinin mukayesesi gerekmektedir. Sünger demirin en iyi değerlendirilmesi için mukayeselerde nihaî mamul olarak mayi çeliğin alınması lâ­ zımdır.

Türkiye Demir - Çelik Sanayii ve Sorunları
Sayfa Kutlay Oral

 ÖZET: Kalknma hamlesi içinde olan Türkiye‘nin demür-çelik sanayii yönünden Dünya ülkeleri ile bir karaşılaştarması, demir-çelik sanayiimizin kendine yeterli bir üretim düzeyine erişmesi için gerekli teknik ve ekonomik tedbirler bu yazıda genel hatları ile açıklanmaya cabjsstmıştar. ABSTRACT: Iron and Stell Industry of Turkey, who is at the development state, is compared with the other countries and related problems are discussed. Technical and economical measures are outlined in order to reacjh the level of self sufficiency of the Turkish Steel production and possible solutions are explained.

Demir - Çelik Endüstrimizin Kok İhtiyacı
Sayfa İhsan Dörder

 Demir-çelik Sanayimizin kok ihtiyacı Zonguldak havzasının koklaşma hassasını haiz taş kömürü istihsalinden temin edilmektedir.